Giải Dừng lại và suy ngẫm 1 trang 48 Chuyên đề Sinh học 12

Lời giải

Thả thiên địch (các loài ăn thịt, kí sinh hoặc gây bệnh cho sâu hại) vào tự nhiên là một biện pháp đấu tranh sinh học để phòng trừ sâu hại. Biện pháp này có các ưu điểm và hạn chế sau:

a) Ưu điểm

- An toàn, thân thiện với môi trường: không sử dụng hóa chất nên không gây ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí và không để lại dư lượng độc hại trong nông sản, bảo đảm an toàn cho sức khỏe con người và vật nuôi.
- Bảo vệ cân bằng sinh thái và đa dạng sinh học: chỉ tác động chọn lọc lên loài sâu hại mục tiêu (tính đặc hiệu cao), không tiêu diệt các loài sinh vật có ích khác.
- Hiệu quả lâu dài, chi phí thấp: thiên địch có khả năng sinh sản, tồn tại và tự duy trì quần thể trong tự nhiên nên kiểm soát sâu hại bền vững mà không phải xử lí nhiều lần.
- Hạn chế hiện tượng kháng: sâu hại khó hình thành khả năng kháng đối với thiên địch, trong khi với thuốc hóa học chúng dễ phát sinh tính kháng sau nhiều lần sử dụng.

b) Hạn chế

- Tác dụng chậm: không tiêu diệt sâu hại nhanh và triệt để như thuốc hóa học, khó khống chế kịp thời khi sâu hại bùng phát trên diện rộng.
- Phụ thuộc điều kiện môi trường: hiệu quả bị ảnh hưởng mạnh bởi khí hậu, thời tiết, nguồn thức ăn…; thiên địch có thể không thích nghi, di cư đi nơi khác hoặc bị tiêu diệt.
- Nguy cơ mất cân bằng sinh thái: nếu thả nhầm loài ngoại lai, thiên địch có thể trở thành sinh vật gây hại, cạnh tranh hoặc tiêu diệt các loài bản địa, phá vỡ cân bằng sinh thái tự nhiên.
- Khó chủ động về số lượng: việc nhân nuôi, bảo quản và thả thiên địch với số lượng lớn đòi hỏi kĩ thuật cao và khó thực hiện đại trà.

Đáp số