Giải Bài 3 trang 74 Chuyên đề Sinh học 12

Lời giải

Ví dụ lựa chọn: Vườn quốc gia Xuân Thủy (Nam Định) – bảo tồn đất ngập nước ven biển gắn với sinh kế bền vững của cộng đồng địa phương.

a) Mô tả hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học được lồng ghép với phát triển bền vững

Vườn quốc gia Xuân Thủy là khu Ramsar (vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế) đầu tiên của Việt Nam, bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn và các bãi triều – nơi dừng chân, kiếm ăn của nhiều loài chim di cư quý hiếm (cò thìa, rẽ mỏ thìa…) cùng nguồn lợi thủy sản phong phú.

Hoạt động bảo tồn ở đây không tách rời mà lồng ghép với phát triển kinh tế – xã hội của người dân:

- Trồng, phục hồi và bảo vệ rừng ngập mặn.
- Nuôi trồng thủy sản (ngao, tôm, cua) và khai thác thủy sản theo hướng bền vững, có quy định mùa vụ và hạn ngạch để không làm cạn kiệt nguồn lợi.
- Phát triển du lịch sinh thái – du lịch cộng đồng (xem chim, tham quan rừng ngập mặn), tạo thu nhập cho dân địa phương.
- Giáo dục môi trường và nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của đa dạng sinh học.

b) Phân tích những lợi ích và giá trị của hoạt động đó

*Giá trị sinh thái – môi trường:*

- Bảo tồn được nguồn gene, các loài và hệ sinh thái đất ngập mặn đặc trưng; giữ nơi cư trú cho các loài chim di cư quý hiếm, duy trì đa dạng sinh học.
- Rừng ngập mặn đóng vai trò "lá chắn xanh": chắn sóng, chắn gió bão, chống xói lở, hạn chế xâm nhập mặn, bảo vệ đê biển và vùng dân cư phía trong.
- Hấp thụ và lưu giữ carbon (góp phần giảm nhẹ biến đổi khí hậu), lọc chất ô nhiễm, điều hòa khí hậu địa phương.

*Giá trị kinh tế:*

- Rừng ngập mặn và bãi triều là nơi sinh sản, ương nuôi ấu trùng tôm, cua, cá, ngao → tăng và duy trì ổn định nguồn lợi thủy sản, bảo đảm sinh kế lâu dài.
- Du lịch sinh thái tạo việc làm, thu nhập mới cho cộng đồng, giảm sức ép khai thác tài nguyên tự nhiên quá mức.

*Giá trị xã hội – nhân văn:*

- Nâng cao nhận thức, gắn kết trách nhiệm của người dân với việc bảo vệ tài nguyên; cộng đồng vừa là người hưởng lợi vừa là người bảo vệ.
- Phục vụ nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường, duy trì giá trị văn hóa – cảnh quan.

*Ý nghĩa của sự lồng ghép:*

- Khi lợi ích kinh tế của người dân gắn liền với việc giữ gìn hệ sinh thái, bảo tồn trở nên bền vững: vừa bảo vệ đa dạng sinh học, vừa bảo đảm phát triển kinh tế – xã hội cho thế hệ hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của thế hệ tương lai – đúng tinh thần phát triển bền vững (hài hòa ba trụ cột: kinh tế – xã hội – môi trường).

Đáp số