Chuyên đề học tập Sinh học 11

Giải Bài 1 trang 32 Chuyên đề Sinh học 11

Bài 6. Nguyên nhân lây nhiễm và cách phòng chống dịch bệnh ở người   Đã kiểm

Đề bài

Hoàn thành bảng theo mẫu sau:

| STT | Bệnh dịch | Tác nhân gây bệnh | Nguyên nhân lây nhiễm |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | ? | ? | ? |
| ... | ? | ? | ? |

Lời giải

## Hoàn thành bảng một số bệnh dịch thường gặp ở người

*(Theo mẫu — Chuyên đề học tập Sinh học 11, Kết nối tri thức)*

| STT | Bệnh dịch | Tác nhân gây bệnh | Nguyên nhân lây nhiễm |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | COVID-19 | Virus *SARS-CoV-2* | Lây qua đường hô hấp: hít phải giọt bắn chứa virus khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện; chạm vào bề mặt nhiễm virus rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng |
| 2 | Cúm | Virus cúm (*Influenza* A, B) | Lây qua đường hô hấp: giọt bắn khi ho, hắt hơi; dùng chung đồ dùng, tiếp xúc trực tiếp với người bệnh |
| 3 | Sởi | Virus sởi (*Measles virus*) | Lây qua đường hô hấp: giọt bắn và dịch tiết mũi họng của người bệnh; lây lan rất nhanh ở nơi đông người |
| 4 | Lao phổi | Vi khuẩn lao (*Mycobacterium tuberculosis*) | Lây qua đường hô hấp: hít phải vi khuẩn trong không khí do người bệnh ho, khạc đờm, hắt hơi bắn ra |
| 5 | Tả | Vi khuẩn tả (*Vibrio cholerae*) | Lây qua đường tiêu hoá: ăn, uống phải thức ăn, nước uống nhiễm vi khuẩn (ô nhiễm phân); điều kiện vệ sinh kém |
| 6 | Tay chân miệng | Virus đường ruột (*Enterovirus*, *Coxsackievirus* A16) | Lây qua đường tiêu hoá và tiếp xúc: dịch tiết mũi họng, nước bọt, dịch phỏng nước, phân của trẻ bệnh; dùng chung đồ chơi, vật dụng |
| 7 | Sốt xuất huyết | Virus Dengue | Lây qua vật trung gian truyền bệnh: muỗi vằn *Aedes aegypti* đốt người bệnh rồi đốt người lành, truyền virus vào máu (không lây trực tiếp từ người sang người) |
| 8 | Sốt rét | Trùng sốt rét (*Plasmodium* spp.) | Lây qua vật trung gian truyền bệnh: muỗi *Anopheles* cái đốt, truyền trùng sốt rét vào máu; có thể lây qua truyền máu |
| 9 | HIV/AIDS | Virus HIV | Lây qua đường máu (dùng chung bơm kim tiêm, truyền máu nhiễm HIV), đường tình dục không an toàn, từ mẹ sang con khi mang thai, sinh nở, cho bú |
| 10 | Viêm gan B | Virus viêm gan B (HBV) | Lây qua đường máu, đường tình dục và từ mẹ sang con; dùng chung dao cạo, bàn chải, dụng cụ y tế không tiệt trùng |

Nhận xét rút ra từ bảng:

a) Tác nhân gây bệnh rất đa dạng: virus (COVID-19, cúm, sởi, sốt xuất huyết, tay chân miệng, HIV, viêm gan B), vi khuẩn (lao, tả), nguyên sinh vật (trùng sốt rét *Plasmodium*).

b) Các con đường lây nhiễm chính gồm:
- Đường hô hấp (giọt bắn): COVID-19, cúm, sởi, lao.
- Đường tiêu hoá (thức ăn, nước uống ô nhiễm): tả, tay chân miệng.
- Qua vật trung gian truyền bệnh (muỗi): sốt xuất huyết (muỗi *Aedes*), sốt rét (muỗi *Anopheles*).
- Qua đường máu – tình dục – từ mẹ sang con: HIV/AIDS, viêm gan B.

Mỗi bệnh thường lây theo một hoặc vài con đường đặc trưng; xác định đúng con đường lây là cơ sở để đề ra biện pháp phòng chống phù hợp (ví dụ: đeo khẩu trang với bệnh hô hấp; ăn chín, uống sôi với bệnh tiêu hoá; diệt muỗi, ngủ màn với bệnh do muỗi truyền).

Đáp số

COVID-19 – SARS-CoV-2 – hô hấp (giọt bắn, tiếp xúc)Cúm – virus cúm – hô hấpSởi – virus sởi – hô hấpLao phổi – Mycobacterium tuberculosis – hô hấpTả – Vibrio cholerae – tiêu hoá (thức ăn, nước uống ô nhiễm)Tay chân miệng – virus đường ruột (Enterovirus) – tiêu hoá, tiếp xúcSốt xuất huyết – virus Dengue – muỗi vằn Aedes aegypti đốtSốt rét – Plasmodium – muỗi Anopheles đốtHIV/AIDS – HIV – máu, tình dục, mẹ sang conViêm gan B – HBV – máu, tình dục, mẹ sang con

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.