Giải Luyện tập và Vận dụng 1 trang 15 Chuyên đề Sinh học 11
Đề bài
Nhiều người trồng rau thuỷ canh trong các thùng xốp, thùng nhựa chứa dung dịch dinh dưỡng trên sân thượng hoặc ban công nhà. Theo em, rau trồng như vậy liệu có thực sự là sản phẩm sạch? Giải thích.
Lời giải
Nhận định: Không phải cứ trồng thuỷ canh trong thùng xốp, thùng nhựa trên sân thượng, ban công thì rau nghiễm nhiên là "rau sạch". Rau thuỷ canh có tiềm năng sạch hơn (ít dùng thuốc trừ sâu, không ô nhiễm từ đất bẩn), nhưng có thực sự là sản phẩm sạch hay không còn phụ thuộc vào cách người trồng kiểm soát các yếu tố sau:
a) Dung dịch dinh dưỡng: Nếu pha phân bón không rõ nguồn gốc, sai thành phần hoặc quá đặc, nhất là thừa đạm (nguồn ), rễ sẽ hút và tích luỹ nitrat trong thân, lá vượt ngưỡng cho phép. Nitrat tồn dư cao là tác nhân gây hại sức khoẻ (có thể chuyển thành nitrit, nitrosamin). Muốn sạch phải pha đúng công thức, đúng nồng độ và ngừng bổ sung dinh dưỡng vài ngày trước khi thu hoạch để cây sử dụng hết lượng khoáng đã hút.
b) Nguồn nước: Nước pha dung dịch nếu nhiễm kim loại nặng (Pb, Cd, As…) hoặc vi sinh vật gây bệnh thì cây vẫn hấp thụ và tích luỹ vào sản phẩm.
c) Vật chứa (thùng xốp, thùng nhựa): Thùng xốp, nhựa tái chế hoặc nhựa kém chất lượng khi ngâm trong dung dịch và phơi nắng nóng trên sân thượng có thể thôi nhiễm các chất độc hại (phụ gia nhựa, styrene…) vào dung dịch rồi vào rau. Nên dùng vật liệu đạt chuẩn an toàn thực phẩm.
d) Môi trường xung quanh: Sân thượng, ban công gần đường giao thông, khu công nghiệp có nhiều khói bụi, kim loại nặng trong không khí bám lên lá; vẫn có thể phát sinh sâu bệnh phải dùng thuốc bảo vệ thực vật.
Kết luận: Rau trồng thuỷ canh chỉ thực sự là sản phẩm sạch khi kiểm soát tốt đồng thời: dung dịch dinh dưỡng đúng chuẩn và ngừng bón trước thu hoạch (để hàm lượng nitrat dưới ngưỡng an toàn), nguồn nước sạch, vật chứa đạt chuẩn an toàn thực phẩm và môi trường không ô nhiễm. Nếu buông lỏng bất kỳ khâu nào, rau thuỷ canh vẫn có thể không sạch.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.