Chuyên đề học tập Sinh học 11

Giải Luyện tập và vận dụng 2 trang 54 Chuyên đề Sinh học 11

Ngộ độc thực phẩm và cách phòng tránh   Đã kiểm chéo

Đề bài

Dựa vào các dấu hiệu nào có thể phát hiện sớm một người bị ngộ độc thực phẩm? Cần làm gì để hạn chế tối đa nguy cơ ngộ độc thực phẩm?

Lời giải

a) Các dấu hiệu giúp phát hiện sớm một người bị ngộ độc thực phẩm

Ngộ độc thực phẩm thường xuất hiện sau khi ăn phải thức ăn bị nhiễm vi sinh vật, độc tố của vi sinh vật, hoá chất hoặc thực phẩm ôi thiu, quá hạn. Có thể phát hiện sớm dựa vào các dấu hiệu sau:

- Dấu hiệu ở hệ tiêu hoá (xuất hiện sớm và điển hình nhất): buồn nôn, nôn nhiều, đau bụng, đau quặn vùng bụng, tiêu chảy nhiều lần (phân lỏng, có thể lẫn máu).
- Dấu hiệu mất nước do nôn và tiêu chảy: khát nước, khô môi, khô miệng, mệt lả, tiểu ít, mắt trũng.
- Dấu hiệu toàn thân: sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi, uể oải.
- Dấu hiệu nặng (cần đưa đi cấp cứu ngay): sốt cao, co giật, rối loạn ý thức, tê bì chân tay, nhìn mờ, nói khó, khó thở, tụt huyết áp, trụy tim mạch.

Một đặc điểm quan trọng để nhận biết: các triệu chứng trên xuất hiện sau khi ăn (từ vài giờ đến một ngày) và thường xảy ra đồng loạt ở nhiều người cùng ăn một loại thức ăn.

b) Các biện pháp hạn chế tối đa nguy cơ ngộ độc thực phẩm

- Chọn thực phẩm an toàn: mua thực phẩm tươi, có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng; không dùng thực phẩm ôi thiu, mốc, bị dập nát hoặc đóng hộp bị phồng, hở.
- Bảo quản đúng cách: giữ thực phẩm ở nhiệt độ thích hợp (để lạnh thức ăn dễ hỏng), tách riêng thực phẩm sống và thực phẩm chín để tránh lây nhiễm chéo.
- Chế biến hợp vệ sinh: rửa tay sạch trước khi chế biến và trước khi ăn; rửa sạch rau quả, dụng cụ nấu nướng; nấu chín kĩ thức ăn (ăn chín, uống sôi), đặc biệt với thịt, cá, trứng.
- Sử dụng nước sạch trong ăn uống và chế biến.
- Ăn ngay sau khi nấu, không để thức ăn chín ở nhiệt độ thường quá lâu; đun lại kĩ thức ăn thừa trước khi dùng.
- Giữ vệ sinh môi trường chế biến: che đậy thức ăn, diệt ruồi, nhặng, gián, chuột; giữ bếp và nơi ăn uống sạch sẽ.
- Không ăn các thực phẩm lạ, không rõ độc tính (một số loại nấm, cá nóc, mầm khoai tây…).

Thực hiện tốt các biện pháp trên giúp phòng tránh vi sinh vật và độc tố xâm nhập vào thức ăn, qua đó hạn chế tối đa nguy cơ ngộ độc thực phẩm.

Đáp số

Dấu hiệu: nôn, đau bụng, tiêu chảy, mất nước, sốt, mệt; nặng thì co giật, khó thở, rối loạn ý thức — xuất hiện sau khi ăn và thường đồng loạt ở nhiều ngườiPhòng tránh: chọn và bảo quản thực phẩm an toàn, ăn chín uống sôi, giữ vệ sinh khi chế biến và ăn uống, dùng nước sạch, không ăn thực phẩm lạ/ôi thiu

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.