Chuyên đề học tập Ngữ văn 11

Giải Câu 1 trang 78 Chuyên đề Ngữ văn 11

Chuyên đề 1. Tập nghiên cứu và viết báo cáo về một vấn đề văn học trung đại Việt Nam   Gợi ý trả lời

Đề bài

Tác giả bài viết đã có ấn tượng nổi bật về những điều gì trong cuộc đời và thơ ca của Hồ Xuân Hương?
(văn bản: Trần Thị Trâm, Tuyển tập 15 năm tạp chí "Văn học và Tuổi trẻ" – Chân dung văn học, tập một, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2008)

Gợi ý trả lời

Trả lời

Đây là câu hỏi đọc hiểu về văn bản chân dung văn học viết về Hồ Xuân Hương (Trần Thị Trâm). Để trả lời, cần chỉ ra những ấn tượng nổi bật mà tác giả bài viết nhấn mạnh, tách thành hai phương diện: cuộc đời và thơ ca của Hồ Xuân Hương.

a) Ấn tượng về cuộc đời Hồ Xuân Hương

- Một cuộc đời nhiều éo le, trắc trở và bất hạnh, tiêu biểu cho số phận long đong của người phụ nữ trong xã hội phong kiến: đường tình duyên lận đận, từng chịu cảnh làm lẽ ("kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng"), hôn nhân dang dở, góa bụa.
- Nhưng vượt lên trên những bất hạnh ấy là một cá tính mạnh mẽ, bản lĩnh và khát vọng sống mãnh liệt: một người phụ nữ thông minh, tài hoa, sắc sảo, dám sống, dám yêu, dám lên tiếng khẳng định mình giữa một thời đại trọng nam khinh nữ.
- Hồ Xuân Hương hiện lên như một con người đặc biệt, độc đáo, "vượt khung" so với khuôn mẫu người phụ nữ đương thời.

b) Ấn tượng về thơ ca Hồ Xuân Hương

- Thơ bà mang một tiếng nói riêng không trộn lẫn, đậm dấu ấn cá tính sáng tạo — được tôn vinh là "Bà chúa thơ Nôm".
- Thơ là tiếng nói đòi quyền sống, quyền hạnh phúc và bênh vực người phụ nữ, thể hiện tinh thần nhân đạo và ý thức nữ quyền sớm sủa, táo bạo.
- Nghệ thuật thơ độc đáo, tài tình: ngôn ngữ tiếng Việt điêu luyện, giàu sức gợi; lối chơi chữ, nói lái, ẩn ý hai mặt (thanh – tục) tinh vi; giọng điệu vừa trào phúng sắc sảo, châm biếm mạnh mẽ, vừa trữ tình sâu lắng, chan chứa yêu thương.
- Thơ bà có sức sống lâu bền, có tầm ảnh hưởng và được yêu mến rộng rãi, vượt ra cả ngoài biên giới (được dịch, giới thiệu ra nước ngoài).

Khái quát: Tác giả bài viết ấn tượng ở chỗ Hồ Xuân Hương là một hiện tượng độc đáo, kì lạ của văn học trung đại Việt Nam — một con người tài hoa, bản lĩnh, một số phận bất hạnh mà không khuất phục, và một hồn thơ đầy cá tính, nhân văn, giàu tinh thần phản kháng và bênh vực người phụ nữ.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.