Giải Câu hỏi trang 37 Chuyên đề Ngữ văn 10
Đề bài
Phân tích tính chất và ý nghĩa của các hoạt động trong lễ hội.
Gợi ý trả lời
Phân tích tính chất và ý nghĩa của các hoạt động trong hội Gióng (gắn với phường Ải Lao)
Hội Gióng là một lễ hội tưởng niệm và ngợi ca người anh hùng Thánh Gióng, trong đó phường Ải Lao (làng Hội Xá) giữ vai trò hát múa, diễn xướng phục vụ hội. Các hoạt động trong lễ hội mang những tính chất và ý nghĩa sau:
a) Tính chất của các hoạt động
- *Tính chất thiêng liêng, tâm linh (nghi lễ):* Các hoạt động như rước kiệu, tế lễ, dâng hương, hát thờ của phường Ải Lao đều hướng về việc tưởng niệm, bày tỏ lòng thành kính với Thánh Gióng. Chúng mang màu sắc tín ngưỡng, gắn với niềm tin về sự che chở của thần linh và người anh hùng dân tộc.
- *Tính chất tái hiện lịch sử (mô phỏng, diễn xướng):* Nhiều hoạt động mô phỏng lại quá trình Thánh Gióng đánh giặc Ân — như múa cờ, diễn trận, các màn trình diễn tượng trưng cho việc hành quân, chiến đấu và chiến thắng. Đây là hình thức "sân khấu hóa" truyền thuyết, giúp sống lại không khí anh hùng ca.
- *Tính chất cộng đồng, tập thể:* Lễ hội có sự tham gia, phối hợp của nhiều làng, nhiều phường (trong đó có phường Ải Lao với vai trò hát múa). Các hoạt động được tổ chức công phu, có phân vai, phối hợp nhịp nhàng, thể hiện sức mạnh gắn kết của cộng đồng.
- *Tính chất nghệ thuật dân gian:* Hát Ải Lao, múa, âm nhạc, trang phục, đạo cụ… là những hình thức diễn xướng dân gian đặc sắc, kết tinh tài năng và óc thẩm mĩ của nhân dân.
b) Ý nghĩa của các hoạt động
- *Ý nghĩa tưởng niệm và tri ân:* Tôn vinh công lao của Thánh Gióng, thể hiện truyền thống "uống nước nhớ nguồn", biết ơn những người có công với đất nước.
- *Ý nghĩa giáo dục truyền thống yêu nước:* Việc tái hiện chiến công đánh giặc khơi dậy lòng tự hào dân tộc, hun đúc tinh thần yêu nước, ý chí quật cường chống ngoại xâm cho các thế hệ.
- *Ý nghĩa cố kết cộng đồng:* Lễ hội là dịp để các làng, các thế hệ cùng tham gia, gắn bó, củng cố tình đoàn kết và bản sắc chung của cộng đồng.
- *Ý nghĩa bảo tồn và trao truyền văn hóa:* Các hình thức diễn xướng như hát Ải Lao, múa, nghi lễ… được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ, góp phần bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc (hội Gióng đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại).
- *Ý nghĩa thẩm mĩ và tinh thần:* Đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, vui chơi, thưởng thức nghệ thuật của nhân dân, tạo nên đời sống tinh thần phong phú, lành mạnh.
Kết luận: Các hoạt động trong hội Gióng vừa mang tính nghi lễ thiêng liêng, vừa mang tính diễn xướng nghệ thuật và sinh hoạt cộng đồng. Qua đó, lễ hội không chỉ tưởng niệm người anh hùng mà còn khẳng định, bồi đắp những giá trị văn hóa, đạo lí và tinh thần yêu nước bền vững của dân tộc Việt Nam.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.