Giải Câu hỏi trang 44 Chuyên đề Lịch sử 12

Gợi ý trả lời

Phân tích tác động của toàn cầu hoá

Toàn cầu hoá là quá trình gia tăng mạnh mẽ những mối liên hệ, sự phụ thuộc, tác động lẫn nhau giữa các quốc gia, dân tộc và khu vực trên phạm vi toàn cầu. Đây là một xu thế khách quan, vừa tạo ra thời cơ, vừa đặt ra nhiều thách thức đối với tất cả các nước.

a) Tác động tích cực

- Thúc đẩy nhanh sự phát triển và xã hội hoá lực lượng sản xuất, đưa lại tăng trưởng kinh tế cao. Toàn cầu hoá mở rộng thị trường, phân công lao động quốc tế sâu rộng, giúp các nền kinh tế tăng trưởng mạnh.
*Ví dụ:* Nhờ hội nhập và mở cửa, kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam tăng liên tục, đưa Việt Nam trở thành một trong những nền kinh tế có độ mở cao và tốc độ tăng trưởng nhanh của khu vực.

- Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đòi hỏi tiến hành cải cách sâu rộng để nâng cao sức cạnh tranh và hiệu quả của nền kinh tế. Các nước buộc phải đổi mới thể chế, cải cách hành chính, nâng cao chất lượng sản phẩm.
*Ví dụ:* Việt Nam gia nhập WTO (2007) đã thúc đẩy hoàn thiện hệ thống pháp luật kinh tế theo chuẩn quốc tế.

- Thúc đẩy sự giao lưu, tiếp thu thành tựu khoa học – kĩ thuật, vốn đầu tư và kinh nghiệm quản lí. Các nước đang phát triển có cơ hội tiếp cận công nghệ hiện đại, nguồn vốn (FDI, ODA).
*Ví dụ:* Các tập đoàn như Samsung, Intel đầu tư vào Việt Nam, mang theo công nghệ cao và tạo hàng trăm nghìn việc làm.

- Tăng cường giao lưu, hợp tác về văn hoá, giáo dục, khoa học giữa các dân tộc, làm phong phú đời sống tinh thần của nhân loại.

b) Tác động tiêu cực

- Làm trầm trọng thêm sự bất công xã hội, đào sâu hố ngăn cách giàu – nghèo trong từng nước và giữa các nước. Lợi ích toàn cầu hoá phân phối không đồng đều, nước phát triển hưởng lợi nhiều hơn nước nghèo.
*Ví dụ:* Khoảng cách phát triển giữa các nước công nghiệp phát triển và nhiều nước châu Phi ngày càng lớn.

- Làm cho mọi mặt hoạt động và đời sống con người kém an toàn, từ kinh tế, tài chính đến chính trị. Khủng hoảng ở một nước dễ lan rộng toàn cầu.
*Ví dụ:* Khủng hoảng tài chính – kinh tế thế giới năm 2008 – 2009 bắt nguồn từ Mỹ nhưng lan ra khắp thế giới, tác động đến cả Việt Nam.

- Nguy cơ đánh mất bản sắc văn hoá dân tộc và xâm phạm độc lập, tự chủ của các quốc gia. Văn hoá ngoại lai có thể lấn át, hoà tan những giá trị truyền thống.
*Ví dụ:* Lối sống, sản phẩm văn hoá ngoại nhập tác động đến một bộ phận giới trẻ, làm phai nhạt một số giá trị văn hoá truyền thống.

- Gia tăng các vấn đề toàn cầu như ô nhiễm môi trường, dịch bệnh, tội phạm xuyên quốc gia, khủng bố.
*Ví dụ:* Đại dịch COVID-19 (2020) lây lan nhanh trên toàn thế giới chính nhờ sự kết nối toàn cầu.

Kết luận: Toàn cầu hoá là xu thế khách quan không thể đảo ngược, vừa là thời cơ, vừa là thách thức đối với mọi quốc gia. Vấn đề đặt ra là mỗi nước phải biết nắm bắt thời cơ, vượt qua thách thức, chủ động và tích cực hội nhập để phát triển mà vẫn giữ vững độc lập, tự chủ và bản sắc văn hoá dân tộc.