Giải Câu hỏi trang 41 Chuyên đề Lịch sử 12

Gợi ý trả lời

Phân tích những biểu hiện của toàn cầu hoá:

Toàn cầu hoá là quá trình gia tăng mạnh mẽ các mối liên hệ, sự phụ thuộc và tác động lẫn nhau giữa các quốc gia, dân tộc và khu vực trên phạm vi toàn cầu. Toàn cầu hoá được biểu hiện trên nhiều lĩnh vực, trong đó nổi bật là các biểu hiện sau:

a) Sự phát triển nhanh chóng của thương mại quốc tế

Thương mại quốc tế tăng trưởng nhanh và trở thành hệ thống mậu dịch toàn cầu, trao đổi hàng hoá – dịch vụ giữa các nước ngày càng mở rộng. Hàng rào thuế quan giữa các quốc gia dần được dỡ bỏ, thị trường được mở rộng trên phạm vi thế giới, làm cho nền kinh tế các nước gắn bó và phụ thuộc lẫn nhau.

*Ví dụ minh hoạ:* Sự ra đời và hoạt động của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) năm 1995 nhằm thúc đẩy tự do hoá thương mại toàn cầu; hàng hoá sản xuất ở Việt Nam (dệt may, nông sản, thuỷ sản) được xuất khẩu đến nhiều quốc gia trên thế giới.

b) Sự phát triển và tác động to lớn của các công ti xuyên quốc gia

Các công ti xuyên quốc gia có phạm vi hoạt động rộng khắp nhiều nước, nắm giữ nguồn vốn, công nghệ và thị trường khổng lồ, chi phối nhiều ngành kinh tế và trở thành lực lượng chủ yếu thúc đẩy quá trình toàn cầu hoá.

*Ví dụ minh hoạ:* Các tập đoàn như Apple, Samsung, Coca-Cola, Toyota… có nhà máy, chi nhánh và thị trường tiêu thụ ở nhiều quốc gia; Samsung đặt nhà máy sản xuất điện thoại quy mô lớn tại Bắc Ninh, Thái Nguyên (Việt Nam).

c) Sự sáp nhập và hợp nhất các công ti thành những tập đoàn lớn

Các công ti sáp nhập, hợp nhất với nhau tạo thành những tập đoàn kinh tế khổng lồ, nhất là các công ti khoa học – kĩ thuật, nhằm tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường trong và ngoài nước.

*Ví dụ minh hoạ:* Nhiều ngân hàng, hãng hàng không, tập đoàn công nghệ trên thế giới sáp nhập để mở rộng quy mô và sức mạnh tài chính.

d) Sự ra đời của các tổ chức liên kết kinh tế, thương mại, tài chính quốc tế và khu vực

Hàng loạt tổ chức liên kết kinh tế, tài chính quốc tế và khu vực ra đời, giữ vai trò ngày càng quan trọng trong việc điều tiết và thúc đẩy nền kinh tế thế giới cũng như sự hợp tác giữa các quốc gia.

*Ví dụ minh hoạ:* Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB), Liên minh châu Âu (EU), Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC)… Việt Nam gia nhập ASEAN (1995) và WTO (2007).

Kết luận: Những biểu hiện trên cho thấy toàn cầu hoá là xu thế khách quan, tất yếu, tác động mạnh mẽ đến mọi quốc gia, vừa tạo ra thời cơ, vừa đặt ra nhiều thách thức đối với các nước, trong đó có Việt Nam.