Giải Câu hỏi trang 31 Chuyên đề Lịch sử 12

Gợi ý trả lời

Giải thích nguyên nhân dẫn đến sự phát triển không ổn định về kinh tế của Nhật Bản từ năm 1973 đến năm 2000:

Từ năm 1973, nền kinh tế Nhật Bản không còn giữ được tốc độ tăng trưởng "thần kì" như giai đoạn 1952 – 1973 mà rơi vào tình trạng phát triển xen kẽ những giai đoạn suy thoái, khủng hoảng. Nguyên nhân chủ yếu là:

a) Tác động của các cuộc khủng hoảng năng lượng (dầu mỏ) thế giới.

Năm 1973 – 1974 và năm 1979, hai cuộc khủng hoảng dầu mỏ bùng nổ làm giá dầu tăng vọt. Nhật Bản là nước nghèo tài nguyên, hầu hết nhiên liệu và nguyên liệu (nhất là dầu mỏ) phải nhập khẩu từ bên ngoài, nên nền kinh tế phụ thuộc nặng nề vào nguồn cung và giá cả nguyên – nhiên liệu nhập khẩu. Khi giá dầu tăng cao, chi phí sản xuất đội lên, nhiều ngành công nghiệp bị đình trệ, tăng trưởng chững lại và xuất hiện suy thoái.

b) Sự mất cân đối về cơ cấu, tình trạng "kinh tế bong bóng" và suy thoái kéo dài những năm 90.

Sang thập niên 80 – đầu thập niên 90, tình trạng đầu cơ tràn lan đẩy giá bất động sản và giá cổ phiếu tăng ảo, hình thành nền "kinh tế bong bóng". Khi bong bóng vỡ (đầu thập niên 90), kinh tế Nhật Bản lâm vào suy thoái kéo dài, tốc độ tăng trưởng sụt giảm mạnh, tài chính – ngân hàng gặp khó khăn.

c) Sự cạnh tranh gay gắt và những hạn chế vốn có của nền kinh tế.

Nhật Bản phải chịu sự cạnh tranh quyết liệt của Mỹ, các nước Tây Âu và các nước công nghiệp mới (NICs), đồng thời thị trường trong nước hạn hẹp. Cùng với đó là các khó khăn, hạn chế cố hữu như phụ thuộc vào nguồn nguyên – nhiên liệu nhập khẩu, cơ cấu vùng kinh tế thiếu cân đối… khiến nền kinh tế dễ bị dao động trước những biến động của tình hình thế giới.

⇒ Những nguyên nhân trên đã làm cho kinh tế Nhật Bản từ năm 1973 đến năm 2000 phát triển không ổn định, xen kẽ giữa những giai đoạn phục hồi, tăng trưởng với suy thoái, khủng hoảng.