Giải Bài 5 trang 43 Chuyên đề Hoá học 12
Đề bài
Mô tả sự hình thành phức chất theo thuyết liên kết hoá trị. Biết Fe có Z = 26.
Lời giải
Bước 1. Viết cấu hình electron của Fe và ion Fe³⁺
Fe (Z = 26): , tức .
Trong , mỗi phối tử mang điện tích ; tổng điện tích phức là , nên nguyên tử trung tâm là Fe³⁺ (số oxi hoá +3).
Fe³⁺: nhường 2 electron ở phân lớp và 1 electron ở ⇒ cấu hình (5 electron ở phân lớp 3d).
Bước 2. Sắp xếp electron 3d của Fe³⁺
là phối tử trường yếu nên không ghép đôi được các electron . Năm electron phân bố vào 5 orbital , mỗi orbital một electron (5 electron độc thân):
Vì cả 5 orbital đều đã có electron, không còn orbital trống để dùng cho sự lai hoá.
Bước 3. Lai hoá và nhận cặp electron của phối tử
Fe³⁺ phải dùng các orbital lớp ngoài còn trống là , ba orbital và hai orbital để lai hoá:
Sáu orbital lai hoá này đều trống, hướng về 6 đỉnh của hình bát diện. Mỗi ion (có các cặp electron chưa liên kết) cho một cặp electron vào một orbital lai hoá trống, tạo 6 liên kết cho – nhận Fe–F:
Bước 4. Kết luận
- Kiểu lai hoá của Fe³⁺ là ⇒ phức chất có dạng hình học bát diện (octahedral).
- Do dùng orbital ở lớp ngoài nên đây là phức chất lai hoá ngoài (spin cao).
- Còn 5 electron độc thân ở phân lớp ⇒ phức chất có tính thuận từ.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.