Chuyên đề học tập Hoá học 11

Giải Câu hỏi trang 52 Chuyên đề Hoá học 11

Bài 9   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tại sao khi có sự cố tràn dầu trên biển, dầu lan rất nhanh trên mặt nước, rồi phân tán vào nước, đồng thời bề mặt nước bị ô nhiễm lan rộng rất nhanh?

Lời giải

Phân tích hiện tượng dựa trên tính chất của dầu mỏ (hỗn hợp hydrocarbon) và đặc điểm phân tử:

a) Dầu lan rất nhanh trên mặt nước:

Dầu mỏ là hỗn hợp các hydrocarbon — phân tử không phân cực, trong khi nước là phân tử phân cực. Do "không tương đồng" về bản chất liên kết nên dầu không tan trong nước và lại có khối lượng riêng nhỏ hơn nước (dầu nhẹ hơn nước), vì vậy dầu nổi lên trên mặt nước.

Đồng thời, sức căng bề mặt của dầu nhỏ hơn nhiều so với của nước. Lớp dầu nổi trên bề mặt có xu hướng dàn mỏng ra để giảm năng lượng bề mặt, nên chỉ một lượng dầu nhỏ cũng nhanh chóng trải thành màng dầu rất mỏng phủ trên một diện tích mặt nước rất lớn → dầu lan rất nhanh.

b) Dầu phân tán vào nước:

Dưới tác động của sóng, gió và dòng chảy, màng dầu bị khuấy trộn, xé nhỏ thành những giọt dầu li ti phân tán lơ lửng trong nước (tạo hệ nhũ tương dầu – nước). Vì thế dầu không chỉ ở trên mặt mà còn len vào trong lòng nước.

c) Bề mặt nước bị ô nhiễm lan rộng rất nhanh:

Khi dầu đã trải thành màng mỏng trên diện tích lớn và bị sóng gió phân tán, cộng với việc dầu không tan, khó bị phân huỷ và dễ bị cuốn theo dòng hải lưu, nên vùng nước bị dầu che phủ mở rộng rất nhanh ra xung quanh. Màng dầu ngăn cản sự trao đổi khí (oxygen) giữa nước và không khí, khiến phạm vi ô nhiễm bề mặt lan rộng và nghiêm trọng.

Kết luận: Nguyên nhân cốt lõi là dầu (hydrocarbon) không phân cực, không tan và nhẹ hơn nước, lại có sức căng bề mặt nhỏ nên nổi và dàn mỏng rất nhanh; sóng gió làm dầu phân tán vào nước và cuốn lan vùng ô nhiễm ra rộng.

Đáp số

Dầu không phân cực, không tan trong nước và nhẹ hơn nước nên nổi lên; sức căng bề mặt nhỏ nên dàn mỏng, lan nhanhSóng gió xé màng dầu thành các giọt li ti phân tán (nhũ tương) vào trong nướcMàng dầu mỏng phủ diện tích lớn, không tan, bị dòng chảy cuốn đi nên vùng ô nhiễm bề mặt lan rộng rất nhanh

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.