Chuyên đề học tập Hoá học 11

Giải Hoạt động trang 51 Chuyên đề Hoá học 11

Bài 9. Sản xuất dầu mỏ và vấn đề môi trường   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hãy tìm hiểu sự tác động của hoạt động khai thác dầu khí đến môi trường và trả lời câu hỏi:

a) Sự cố tràn dầu xảy ra do nguyên nhân nào?

b) Cho biết một ví dụ về sự cố tràn dầu trên biển, phân tích nguyên nhân, tác hại của nó đối với con người và môi trường.

Lời giải

a) Nguyên nhân xảy ra sự cố tràn dầu

Sự cố tràn dầu là hiện tượng dầu mỏ (dầu thô hoặc các sản phẩm của dầu) thoát ra ngoài môi trường ngoài ý muốn. Các nguyên nhân chính gồm:

- Trong khai thác: nổ, hỏng giàn khoan, vỡ hoặc rò rỉ đường ống dẫn dầu, phun trào dầu không kiểm soát từ giếng khoan trên biển.
- Trong vận chuyển: tàu chở dầu bị đắm, mắc cạn, va chạm; rò rỉ hoặc vỡ các khoang chứa dầu của tàu.
- Trong tồn chứa, chế biến: bể chứa, kho, nhà máy lọc dầu bị rò rỉ, cháy nổ, hư hỏng thiết bị.
- Nguyên nhân khác: thiên tai (bão, sóng thần), sự cố kĩ thuật, bất cẩn trong vận hành hoặc hành vi cố ý của con người; thiết bị, đường ống cũ, xuống cấp do ăn mòn.

b) Ví dụ về sự cố tràn dầu trên biển

*Ví dụ:* Sự cố tràn dầu giàn khoan Deepwater Horizon ở vịnh Mexico (Hoa Kì), tháng 4 năm 2010.

- Diễn biến: Giàn khoan dầu Deepwater Horizon bị nổ và cháy, sau đó chìm. Giếng dầu dưới đáy biển bị vỡ, dầu thô phun trào không kiểm soát ra biển trong nhiều tháng, ước tính khoảng 4,9 triệu thùng dầu (gần 800 triệu lít) tràn ra vịnh Mexico.

- Phân tích nguyên nhân: Áp suất dầu khí dưới giếng khoan tăng cao đột ngột, hệ thống van chống phun trào (thiết bị an toàn) không hoạt động, dẫn đến khí và dầu phun lên gây nổ, cháy giàn khoan; khi giàn khoan chìm làm vỡ đường ống nối với giếng, dầu thô thoát ra biển. Đây là sự cố trong quá trình khai thác dầu khí ngoài khơi do sự cố kĩ thuật và hỏng thiết bị an toàn.

- Tác hại đối với môi trường:
- Dầu loang tạo thành lớp màng nổi trên mặt biển, ngăn cản oxygen và ánh sáng hòa tan vào nước, làm sinh vật biển (cá, tôm, san hô, rong tảo) chết hàng loạt.
- Dầu bám vào lông, cánh của chim biển và da của các loài thú biển làm chúng mất khả năng giữ nhiệt, không bay, không bơi được và chết.
- Phá hủy hệ sinh thái ven biển, rừng ngập mặn, bãi biển; ô nhiễm nước biển kéo dài nhiều năm.

- Tác hại đối với con người:
- Ảnh hưởng nghiêm trọng đến nghề đánh bắt, nuôi trồng thủy sản và du lịch biển, gây thiệt hại kinh tế rất lớn.
- Các chất độc trong dầu (hydrocarbon thơm, hợp chất dễ bay hơi) gây ô nhiễm không khí và nước, ảnh hưởng sức khỏe người dân và công nhân tham gia khắc phục sự cố (bệnh hô hấp, da, …).

*Bài học:* Cần nâng cao công nghệ, bảo trì thiết bị, tuân thủ nghiêm quy trình an toàn trong khai thác và vận chuyển dầu khí để phòng ngừa, đồng thời chuẩn bị phương án ứng phó, thu gom dầu kịp thời nhằm giảm thiểu thiệt hại.

Đáp số

Nguyên nhân: sự cố trong khai thác (nổ, vỡ giếng/đường ống), vận chuyển (tàu đắm, va chạm), tồn chứa – chế biến (rò rỉ, cháy nổ), thiên tai và bất cẩn của con ngườiVí dụ: tràn dầu Deepwater Horizon (vịnh Mexico, 2010) do nổ giàn khoan và hỏng van an toàn; tác hại: hủy hoại hệ sinh thái biển, sinh vật chết hàng loạt, thiệt hại nghề cá – du lịch và sức khỏe con người

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.