Giải Khám phá trang 26 Chuyên đề Công nghệ 12

Gợi ý trả lời

Phân tích vai trò của ứng dụng chỉ thị phân tử trong chọn giống thuỷ sản (Hình 6.2)

Chỉ thị phân tử là những đoạn DNA đặc hiệu nằm gần hoặc liên kết chặt với gene quy định tính trạng mong muốn (sinh trưởng nhanh, kháng bệnh, chịu mặn, chất lượng thịt…). Dựa vào Hình 6.2, có thể phân tích vai trò của chúng trong chọn giống thuỷ sản như sau:

a) Xác định, phát hiện cá thể mang gene (tính trạng) mong muốn ngay ở giai đoạn sớm

Nhờ phân tích DNA, người ta nhận biết được cá thể nào mang chỉ thị phân tử liên kết với gene quy định tính trạng tốt (ví dụ gene kháng bệnh, gene sinh trưởng nhanh) mà không cần chờ con vật lớn lên và biểu hiện ra kiểu hình. Việc chọn lọc có thể thực hiện ngay từ giai đoạn trứng, ấu trùng hay con giống nhỏ, giúp rút ngắn thời gian và giảm chi phí nuôi giữ, đánh giá.

b) Nâng cao độ chính xác và hiệu quả của chọn lọc (chọn lọc nhờ chỉ thị phân tử – MAS)

Chọn lọc truyền thống dựa vào kiểu hình nên dễ sai lệch do ảnh hưởng của môi trường và chỉ chọn được những tính trạng biểu hiện rõ. Chỉ thị phân tử gắn trực tiếp với kiểu gene nên giúp chọn đúng cá thể mang tổ hợp gene quý, kể cả với các tính trạng khó đánh giá trực tiếp (như khả năng kháng bệnh, chất lượng thịt, tính trạng chỉ biểu hiện ở một giới). Nhờ đó độ chính xác và hiệu quả chọn giống tăng lên rõ rệt.

c) Hỗ trợ lai tạo, quản lí nguồn gene và tránh đồng huyết

Chỉ thị phân tử cho phép xác định quan hệ họ hàng, phân biệt các dòng, các cá thể bố mẹ khác nhau để bố trí phép lai hợp lí, tránh giao phối cận huyết, duy trì và quản lí đa dạng di truyền của đàn giống. Đồng thời có thể theo dõi, định danh dòng/giống và kiểm tra độ thuần của giống.

d) Rút ngắn thời gian tạo giống mới, tăng tiến bộ di truyền

Nhờ chọn đúng cá thể làm giống ngay từ sớm và lai tạo định hướng, mỗi thế hệ đều tích luỹ được các gene mong muốn, làm tăng nhanh tiến bộ di truyền, sớm tạo ra các giống thuỷ sản có năng suất và chất lượng cao, thích nghi tốt với điều kiện nuôi.

Kết luận: Ứng dụng chỉ thị phân tử giúp chọn giống thuỷ sản nhanh hơn, chính xác hơn, chủ động với cả những tính trạng khó quan sát, đồng thời quản lí tốt nguồn gene – nhờ đó nâng cao hiệu quả công tác chọn và tạo giống thuỷ sản.