Đề cương ôn tập học kì 1 môn Văn lớp 12 năm 2020 - 2021 THCS Đinh Tiên Hoàng

Trường THCS-THPT Đinh Tiên Hoàng ĐỀ CƯƠNG ÔN THI HỌC KÌ I Năm học 2020-2021 Môn Ngữ văn A/ Phần Đọc – hiểu: 1. Các phương thức biểu đạt:

Tự sự, miêu tả, biểu cảm, thuyết minh, nghị luận, hành chính công vụ. 2. Các phong cách ngôn ngữ. Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt, phong cách ngôn ngữ nghệ thuật, phong cách ngôn ngữ chính luận, phong cách ngôn ngữ báo chí, phong cách ngôn ngữ khoa học. 3. Các thao tác lập luận: Giải thích, chứng minh, bình luận, phân tích, so sánh, bác bỏ 4. Các thể thơ: Lục bát, song thất lục bát, thất ngôn tứ tuyệt, thất ngôn bát cú, ngũ ngôn tứ tuyệt, ngũ ngôn bát cú, thơ hiện đại năm tiếng, bảy tiếng, tám tiếng, thơ tự do… 5. Các biện pháp tu từ: Ẩn dụ, hoán dụ, nhân hoá, so sánh, điệp từ ngữ, điệp âm, điệp vần, điệp cấu trúc, câu hỏi tu từ, liệt kê, đối… B/ Phần Làm văn: 1/ Nghị luận xã hội: Luyện viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) về một đề tài có trong phần đọc hiểu (nghị luận về một tư tưởng đạo lí hoặc nghị luận về một hiện tượng đời sống) 2/ Nghị luận văn học: - “Sóng” - (Xuân Quỳnh) – Trọng tâm khổ 1,2 và 5,6,7 - “Người lái đò Sông Đà” - (Nguyễn Tuân). Trọng tâm nhân vật ông lái đò C/ Cấu trúc đề: Như đề thi THPTQG nhưng đơn giản hơn phù hợp với thời gian KT là 90 phút. GỢI Ý PHẦN VĂN HỌC: ĐỀ 1: Cảm nhận đoạn thơ sau: Con sóng dưới lòng sâu Con sóng trên mặt nước Ôi con sóng nhớ bờ Ngày đêm không ngủ được Lòng em nhớ đến anh Cả trong mơ còn thức Dẫu xuôi về phương bắc

Dẫu ngược về phương nam Nơi nào em cũng nghĩ Hướng về anh – một phương (Trích “Sóng” – Xuân Quỳnh, Ngữ văn 12, tập một , tr 155, 156) DÀN Ý: */ Mở bài: Xuân Quỳnh là một trong số ít những cây bút nữ có sức sáng tạo dồi dào của thơ ca thời kì kháng chiến chống Mĩ. Thơ Xuân Quỳnh trẻ trung, chân thành và sâu lắng, thiết tha. “Sóng” là một trong những bài thơ tình hay nhất của Xuân Quỳnh. Bài thơ toát lên tình yêu nồng nàn của tuổi trẻ với khát vọng vĩnh cửu muôn đời, được viết trong dịp nhà thơ đi thực tế ở vùng biển Diêm Điền (Thái Bình) năm 1967. Tiêu biểu như đoạn thơ sau: “Con sóng dưới lòng sâu … Hướng về anh một phương” */ Thân bài: 1/ Cảm nhận đoạn thơ:

a. Cảm nhận chung:

Âm hưởng bài thơ dạt dào, nhịp nhàng gợi ra nhịp các con sóng liên tiếp nối

nhau, lúc trào lên sôi nổi, lúc êm dịu lắng sâu. Chính thể thơ năm chữ, dòng thơ thường không ngắt nhịp và sự trở đi trở lại của hình tượng sóng đã tạo ra nhịp điệu và âm hưởng của bài thơ. Tác giả mô tả nhịp điệu bên ngoài nhằm diễn tả nhịp điệu bên trong tâm hồn - những đợt sóng tình yêu dào dạt, sôi nổi, da diết, khát khao của người con gái. Xuân Quỳnh mượn sóng để nói khát vọng tình yêu. Đó là một hình tượng đẹp rất phù hợp. Về kết cấu bài thơ, ngoài hình tượng “sóng” bao trùm còn có hình tượng “em”. “Sóng” là hình ảnh ẩn dụ của tâm trạng người con gái đang yêu, là sự hóa thân của “em”. Hai hình tượng này tuy là một nhưng lại phân đôi ra để soi chiếu vào nhau và cùng cộng hưởng. Nghĩa là tâm trạng người con gái đang yêu soi vào “sóng” để thấy mình rõ hơn, nhờ “sóng” để biểu hiện những trạng thái cảm xúc, những khát khao mãnh liệt của mình.

b. Cảm nhận cụ thể: - Ở khổ đầu, nỗi nhớ trong tình yêu được thể hiện qua nhiều cung bậc. Nỗi nhớ chiếm cả tầng sâu lẫn bề rộng “dưới lòng sâu”, “trên mặt nước”. Nỗi nhớ bao trùm cả