Tiền bạc có ở khắp mọi nơi, nó ảnh hưởng đến tất cả chúng ta, và khiến phần lớn chúng ta bối rối. Mọi người nghĩ về nó theo những cách hơi khác nhau một chút. Nó mang lại những bài học có thể được áp dụng tới rất nhiều lĩnh vực trong cuộc sống, như rủi ro, sự tự tin, và hạnh phúc. Rất ít chủ đề cung cấp một lăng kính phóng to đầy quyền lực giúp giải thích vì sao mọi người lại hành xử theo cách họ làm hơn là về tiền bạc. Đó mới là một trong những chương trình hoành tráng nhất trên thế giới.
Chúng ta hiếm khi lâm vào hoàn cảnh nợ ngập đầu ư? Biết tiết kiệm để dành cho lúc khốn khó hơn ư? Chuẩn bị sẵn sàng cho việc nghỉ hưu? Có những cái nhìn thiết thực về mối quan hệ giữa tiền và hạnh phúc của chúng ta hơn phải không?
Chúng ta đều làm những điều điên rồ với tiền bạc, bởi vì chúng ta đều còn khá mới mẻ với trò chơi này và điều có vẻ điên rồ với bạn lại có khi hợp lý với tôi. Nhưng không ai là điên rồ cả – chúng ta đều đưa ra các quyết định dựa trên những trải nghiệm độc đáo riêng có mang vẻ hợp lý với mình ở bất cứ thời điểm nào.
Thông qua một tập hợp những thử nghiệm và sai lầm của nhiều năm chúng ta đã học được cách trở thành những nông dân giỏi giang hơn, những thợ sửa ống nước nhiều kỹ năng hơn, và những nhà hóa học tiên tiến hơn. Nhưng liệu việc thử nghiệm và sai lầm có dạy chúng ta trở nên giỏi hơn trong cách quản lý tài chính cá nhân của chính mình không?
Nhiều tiền không liên quan nhiều đến việc bạn thông minh như thế nào mà lại liên quan lớn đến cách bạn hành xử. Và cách hành xử thì rất khó để uốn nắn, ngay cả đối với những người thực sự thông minh.
Một thiên tài không kiểm soát được cảm xúc của anh ta có thể dẫn tới một thảm họa tài chính. Điều ngược lại cũng đúng. Những người bình thường không có kiến thức về tài chính có thể trở nên giàu có nếu họ nắm trong tay những kỹ năng hành xử không liên quan đến những thước đo chính thống về trí thông minh.
Sự thành công trong tài chính không phải là một lĩnh vực khoa học khó nhằn. Nó là một kỹ năng mềm, nơi mà cách bạn hành xử quan trọng hơn điều mà bạn biết. Trong “Tâm lý học về tiền”, tác giả từng đoạt giải thưởng Morgan Housel chia sẻ 19 câu chuyện ngắn khám phá những cách kỳ lạ mà mọi người nghĩ về tiền bạc và dạy bạn cách hiểu rõ hơn về một trong những chủ đề quan trọng nhất của cuộc sống.
Nhưng sau đó - giống như giám đốc điều hành công nghệ ném vàng xuống
biển - mọi thứ sụp đổ.
Vào giữa những năm 2000, Fuscone đã vay nặng lãi để mở rộng ngôi nhà rộng
1.670 m ở Greenwich, (onnedticut có 11 phòng tắm, hai thang máy, hai hồ
bơi, bảy nhà để xe và tốn hơn 90.000 đô la một tháng để bảo trì.
Sau đó, cuộc khủng hoảng tài chính năm 2006 ập đến.
Cuộc khủng hoáng làm tổn hại đến tài chính của hầu hết mọi người. Nó dường
như đã biến Fuscone thành cát bụi. Nợ cao và tài sản kém thanh khoản khiến
ông phá sản. “Tôi hiện không có thu nhập,” ông nói với một thẩm phán khi
phá sản vào năm 2008.
Đầu tiên căn nhà ở Palm Beach bị tịch thu.
Năm 2014 đến lượt dinh thự Greenwich.
Năm tháng trước khi Ronald Read để lại tài sản cho tổ chức từ thiện, nhà của
Richard Fuscone — nơi các vị khách nhớ lại “cảm giác hồi hộp khi ăn uống và
khiêu vũ trên một tấm bạt che bể bơi trong nhà” — đã được bán trong một
cuộc đấu giá tịch biên với giá thấp hơn 75% giá trị.
Ronald Read đã kiên nhân; Richard Fuscone đã hoang phí. Đó là tất cả những
gì đã làm lu mờ khoảng cách lớn về học vấn và kinh nghiệm giữa hai người.
Bài học ở đây là không nên bắt chước Richard và học hỏi từ Ronald.
Điều hấp dẫn ở những câu chuyện này là về mặt tài chính.
(ó ngành nghề nào mà một người không có bằng đại học, không được đào
tạo, không có nền tảng, không có kinh nghiệm chính thức và không có mối
quan hệ nào lại vượt trội hơn một người có nền giáo dục tốt nhất, được đào
tạo tốt nhất và có mối quan hệ tốt nhất?
Tôi đã suy nghĩ rất nhiều.
Không thể có chuyện Ronald Read thực hiện ca ghép tim
tốt hơn một bác sĩ phẫu thuật được đào tạo tại Harvard.
Hoặc thiết kế một tòa nhà chọc trời cao cấp hơn các kiến
trúc sư được đào tạo tốt nhất. Sẽ không bao giờ có chuyện
một người gác cổng làm tốt hơn những kỹ sư hạt nhân
hàng đầu thế giới.
Nhưng những câầu chuyện này xảy ra trong đầu tư.
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.