Đề cương ôn tập Học kì 1 Vật lí 11 năm 2023–2024 trường THPT Hoàng Văn Thụ (Hà Nội)

TRƯỜNG THPT HOÀNG VĂN THỤ

ĐỀ CƯƠNG ÔN HỌC KỲ I

MÔN VẬT LÍ 11 NĂM HỌC 2023- 2024

I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức. Học sinh ôn tập các kiến thức về: - Dao động điều hòa, đồ thị và phương trình, các đại lượng đặc trưng, pha ban đầu, độ lệch pha của dao động điều hòa. - Vận tốc, gia tốc trong dao động điều hòa - Dao động tắt dần, dao động cưỡng bức, hiện tượng cộng hưởng. - Sóng cơ, các đại lượng đặc trưng của sóng, sóng dọc, sóng ngang - Sóng điện từ, thang sóng điện từ. - Giao thoa sóng cơ, giao thoa sóng ánh sáng - sóng dừng, điều kiện để có sóng dừng trên dây; sóng dừng trong nhạc cụ 2. Kĩ năng: Học sinh rèn luyện các kĩ năng: - Vận dụng kiến thức Vật lí giải thích các ứng dụng thực tế. - Sử dụng kiến thức Vật lí giải được một số dạng bài tập cơ bản (định tính và định lượng) về dao động . - Đổi qua lại giữa các đơn vị đo; sử dụng thành thạo máy tính cầm tay để giải BT vật lí. II. NỘI DUNG 1. Các dạng câu hỏi định tính: - ĐN dao động điều hòa, viết phương trình của dao động điều hòa. - ĐN chu kì, tần số, tần số góc của dao động điều hòa, công thức tính. - Biểu thức của vận tốc, gia tốc của vật dao động điều hòa. - Công thức tính động năng, thế năng, cơ năng trong dao động điều hòa - Phương trình dao động của CLLX, CLĐ. - Xác định tần số góc, chu kì, tần số của CLLX, CLĐ - Biểu thức tính động năng, thế năng và cơ năng của CLLX, CLĐ - Thế nào là dao động tắt dần, dao động cưỡng bức? - Thế nào là hiện tượng cộng hưởng, điều kiện để có cộng hưởng là gì? - ĐN sóng cơ, sóng dọc, sóng ngang. - Nêu các đại lượng đặc trưng của sóng (Biên độ, tần số, tốc độ truyền sóng, bước sóng, cường độ sóng) - ĐN sóng điện từ. Nêu đặc điểm của: Ánh sáng nhìn thấy; Tia hồng ngoại; Tia tử ngoại; sóng vô tuyến. - Giao thoa sóng là gì? Nêu điều kiện để xảy ra giao thoa. 2.Các dạng câu hỏi định lượng: - Dạng bài tập viết phương trình dao động, vận tốc, gia tốc của vật dao động điều hòa - Dạng bài tập xác định các đại lượng đặc trưng của dao động điều hòa, con lắc đơn, con lắc lò xo. - Dạng bài tập xác định bước sóng, tốc độ truyền sóng, cường độ sóng âm. - Dạng bài tập xác định vị trí cực đại, cực tiểu giao thoa; số cực đại, cực tiểu trong miền giao thoa của sóng mặt nước và sóng ánh sáng (vân tối, vân sáng). - Dạng bài tập áp dụng công thức điều kiện để có sóng dừng trên dây (hai đầu cố định; một đầu cố định một đầu tự do) 3. Ma trận đề

TT Nội dung Đơn vị kiến thức

Mức độ đánh giá Tổng số

câu Nhận biết Thông

hiểu

Vận dụng

Vận dụng cao

TN TL TN TL TN TL TN TL TN TL

1 Dao động

Dao động điều hoà. 1 1 2

Mô tả dao động điều hoà. 1 1 1 1

Vận tốc, gia tốc trong DĐĐH 1 1 2

Động năng, thế năng, cơ năng 1 1 1

Dao động tắt dần, dao động cưỡng bức. Hiện tượng cộng hưởng.

1 1

2 Sóng

Mô tả sóng, các đại lượng đặc trưng. Sóng dọc, sóng ngang.

1 1 1 1 3 1

Sóng điện từ 1 1

Giao thoa sóng 1 1 1 1 3 1

Sóng Dừng 1 1 1 2 1

Tổng 6 6 1 4 3 1 16 4

2.4. Câu hỏi và bài tập minh họa I. TRẮC NGHIỆM Câu 1 Một vật dao động điều hòa trên trục Ox. Vận tốc của vật A. là hàm bậc hai của thời gian. B. biến thiên điều hòa theo thời gian. C. luôn có giá trị không đổi. D. luôn có giá trị dương. Câu 2: Công thức tính tần số của dao động của con lắc lò xo là

A. f = 2 k m B. f = 2 m

k C. f =  2

1

m

k D. f =  2

1

k m

Câu 3: Khi một con lắc lò xo đang dao động tắt dần do tác dụng của lực ma sát thì cơ năng của con lắc chuyển hóa dần dần thành

A. điện năng. B. hóa năng. C. quang năng. D. nhiệt năng. Câu 4: Trong dao động điều hoà thì li độ, vận tốc và gia tốc là những đại lượng biến đổi theo hàm sin hoặc cosin theo thời gian và

A. cùng biên độ. B. cùng pha ban đầu. C. cùng tần số. D. cùng pha dao động. Câu 5. Năng lượng vật dao động điều hòa: A. bằng với thế năng của vật khi vật đi qua vị trí biên. B. tỉ lệ với biên độ dao động. C. bằng với động năng của vật khi vật có li độ cực đại. D. bằng với thế năng của vật khi vật qua vị trí cân bằng. Câu 6: Khi nói về sóng cơ, phát biểu nào sau đây sai?

A. Quá trình truyền sóng cơ là quá trình truyền năng lượng. B. Sóng cơ …