Đề cương ôn tập Học kì 1 Ngữ văn 7 năm 2023–2024 trường THCS Trần Nguyên Hãn (Bà Rịa Vũng Tàu)

A. CẤU TRÚC ĐỀ KIỂM TRA

❖ HÌNH THỨC: TỰ LUẬN 1. Đọc - hiểu: 5.0 điểm 2. Viết bài văn: 5.0 điểm B. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN I. NGỮ LIỆU: Sử dụng ngữ liệu từ các văn bản ngoài chương trình SGK.

❖ YÊU CẦU: - Xác định thể loại, đặc điểm của thể loại tản văn, tùy bút (chất trữ tình, cái tôi, ngôn ngữ). - Nhận biết được chủ đề, tình cảm. cảm xúc của người viết qua ngôn ngữ văn bản. - Nhận biết được đặc điểm của văn bản giới thiệu một quy tắc hay luật lệ trong hoạt động, nhận biết được vai trò của các chi tiết trong việc thể hiện thông tin cơ bản của văn bản. - Nhận biết và hiểu được tác dụng của cước chú, tài liệu tham khảo trong văn bản thông tin, nêu được những trải nghiệm trong cuộc sống đã giúp bản thân hiểu hơn các ý tưởng hay vấn đề trong văn bản. - Giải thích về một quy tắc hay luật lệ trong trò chơi hay hoạt động. - Nêu thông điệp, bài học và vận dụng vào việc làm cụ thể,… - Mạch lạc trong văn bản - Ngôn ngữ các vùng miền - Thuật ngữ II. KIẾN THỨC ĐỌC HIỂU (CÁC EM HỌC THUỘC, NẮM VỮNG TRI THỨC ĐỂ ÁP DỤNG LÀM BÀI TẬP) *ĐẶC ĐIỂM THỂ LOẠI: 1.Thể loại: Tản văn, tùy bút - Chủ đề 4 (Quà tặng của thiên nhiên).

Biểu hiện Tản văn Tùy bút

Khái niệm

Tản văn là loại văn xuôi ngắn gọn, hàm súc có cách thể hiện đa dạng nhưng nhìn chung đều mang tính chất chấm phá, bộc lộ trực tiếp suy nghĩ, cảm xúc của người viết.

- Tùy bút là một thể trong ký, dùng để ghi chép, miêu tả những hình ảnh, sự việc mà người viết quan sát, chứng kiến và đồng thời thể hiện cảm xúc, tình cảm, suy nghĩ của tác giả trước các hiện tượng và vấn đề của đời sống.

Chất trữ tình Chất trữ tình của tản văn và tùy bút là yếu tố được tạo từ vẻ đẹp của cảm xúc, suy

nghĩ, vẻ đẹp của thiên nhiên tạo vật để tạo nên rung động thẩm mỹ cho người đọc.

Cái tôi Cái tôi trong tản văn, tùy bút là yếu tố thể hiện cảm xúc, suy nghĩ riêng của tác giả qua văn bản.

Ngôn ngữ Ngôn ngữ tản văn, tùy bút thường tinh tế, sống động, mang hơi thở cuộc sống, giàu hình ảnh và chất trữ tình, thể hiện triết lý về cuộc sống. 2. Thể loại: Văn bản thông tin giới thiệu một quy tắc hay luật lệ

- Chủ đề 5 (Từng bước hoàn thiện bản thân).

- Giới thiệu một quy tắc hoặc luật lệ trong trò chơi hay hoạt động là một trong các kiểu văn bản thông tin. Trò chơi được giới thiệu có thể là trò chơi truyền thống hay trò chơi hiện đại. Hoạt động được giới thiệu có thể là hoạt động trong sinh hoạt, học tập hay lao động nhằm giúp cho người đọc hiểu được mục đích ý nghĩa, quy cách thực hiện, kiểu văn bản này

TRƯỜNG THCS TRẦN NGUYÊN

HÃN

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP CUỐI HỌC KÌ 1

MÔN NGỮ VĂN 7

thường phải có bố cục rõ ràng, các đề mục kết hợp hiệu quả phương tiện ngôn ngữ với phương tiện phi ngôn ngữ.

- Thông tin cơ bản là thông tin chính, quan trọng, toát ra từ toàn bộ văn bản.

- Chi tiết trong văn bản thông tin là đơn vị nhỏ làm cơ sở và góp phần làm sáng tỏ thông tin chính. Trong văn bản thông tin, thông tin cơ bản thường được triển khai qua các đề mục, tiểu mục hoặc các phần, các đoạn trong văn bản, bao gồm cả chi tiết biểu đặc bằng ngôn ngữ lần phi ngôn ngữ (số liệu sơ đồ, hình ảnh, bảng biểu,…) Khái niệm “chi tiết” được hiểu linh hoạt theo nhiều cấp độ. Có thể sơ đồ hóa cấp độ như sau:

- Cước chú là lời giải thích liên quan đến từ ngữ, chi tiết, nguồn trích dẫn,. . được dùng trong từng trang văn bản, đặt ở cuối trang.

- Tài liệu tham khảo là danh mục các tài liệu (Sách, công trình, bài báo,…) được tác giả văn bản trích dẫn, tham khảo và được trình bày theo một quy cách nhất định.

III. Tiếng Việt: 1. Mạch lạc trong văn bản * Khái niệm: Mạch lạc trong văn bản là sự tiếp nối giữa các câu, các ý, các phần, các đoạn trong văn bản đều phải hướng về một sự thống nhất, một ý hay một chủ đề nào đó. Hay nói một cách đơn giản thì mạch lạc là sợi dây vô hình gắn kết các phần, các ý, các đoạn trong văn bản. * Đặc điểm và chức năng : - Các phần, các câu, các đoạn trong văn bản đều nói hoặc mô tả về một đề tài cụ thể, xuyên suốt trong đoạn văn bản đó. - Các đoạn, các câu, các ý phải được trình bày tiếp nối nhau theo một trình tự rõ …