1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
THỪA THIÊN HUẾ
ĐỀ CHÍNH THỨC
KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC
TUYỂN SINH LỚP 6 TRƯỜNG THCS NGUYỄN TRI PHƯƠNG
NĂM HỌC 2023 - 2024
Môn: TIẾNG VIỆT
Thời gian làm bài: 60 phút (không kể thời gian giáo đề)
I. ĐỌC HIỂU, LUYỆN TỪ VÀ CÂU (5,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm). Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:
Lăng của các vua Hùng kề bên đền Thượng, ẩn trong rừng cây xanh xanh. Đứng ở đây, nhìn
ra xa, phong cảnh thật là đẹp. Bên phải là đỉnh Ba Vì vòi vọi, nơi Mị Nương – con gái vua Hùng
Vương thứ 18 – theo Sơn Tinh về trấn giữ núi cao. Dãy Tam Đảo như bức tường xanh sừng sững
chắn ngang bên trái đỡ lấy mây trời cuồn cuộn. Phía xa xa là núi Sóc Sơn, nơi in dấu chân ngựa sắt
Phù Đổng, người có công giúp Hùng Vương đánh thắng giặc Ân xâm lược. Trước mặt là Ngã Ba Hạc,
nơi gặp gỡ giữa ba dòng sông lớn tháng năm mải miết đắp bồi phù sa cho đồng bằng xanh mát.
(Theo Đoàn Minh Tuấn, Tiếng Việt 5, tập hai, NXB Giáo dục, 2009, tr.68)
a) Đoạn văn miêu tả gì? Nội dung đoạn văn gợi cho em nhớ đến một số truyền thuyết về sự nghiệp
dựng nước và giữ nước của dân tộc, hãy nêu tên một truyền thuyết mà em biết.
b) Tại sao các từ chỉ tên người, tên địa lý như: vua Hùng, đền Thượng, Ba Vì, Mị Nương… được viết
hoa?
c) Câu văn nào có sử dụng hình ảnh so sánh khi miêu tả sự vật?
Câu 2 (2,0 điểm). Tìm những từ láy có trong đoạn văn được trích ở Câu 1 rồi đặt một câu có sử dụng
ít nhất một từ trong số những từ láy ấy.
Câu 3 (1,0 điểm). Xác định chủ ngữ (CN) và vị ngữ (VN) của câu: “Lăng của các vua Hùng kề bên
đền Thượng, ẩn trong rừng cây xanh xanh.”
II. TẬP LÀM VĂN (5,0 điểm)
Dòng sông mới điệu làm sao
Nắng lên mặc áo lụa đào thướt tha
Trưa về trời rộng bao la
Áo xanh sông mặc như là mới may
2
Chiều trôi thơ thẩn áng mây
Cài lên màu áo hay hãy ráng vàng.
(Nguyễn Trọng Tạo, Tiếng Việt 4, Tập hai, NXB Giáo dục, 2009, tr.118)
Dòng sông trong đoạn thơ trên được tác giả miêu tả với những hình ảnh rất đẹp, rất sinh động, thể
hiện sự quan sát tinh tế, nhạy bén, linh hoạt. Muốn bài văn tả cảnh hay, có cần quan sát thật kỹ cảnh
vật vào những thời điểm khác nhau, thấy được sự nét riêng, em quan sát thay đổi của cảnh vật theo
thời gian như thế nào rồi miêu tả lại. Những kỹ năng ấy em đã được thực hành luyện tập trong phần
Tập làm văn của môn Tiếng Việt lớp 5. Vận dụng kỹ năng đã học, hãy viết bài văn tả một cảnh đẹp
của quê hương mà em yêu thích nhất.
---Hết---
3
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
I. ĐỌC HIỂU, LUYỆN TỪ VÀ CÂU (5,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
a)
- Đoạn văn trên miêu tả vẻ đẹp thiên nhiên xung quanh đền Hùng.
- Nội dung đoạn văn gợi em nhớ đến truyền thuyết Sơn Tinh Thủy Tinh.
b) Các từ chỉ tên người, tên địa lý như vua Hùng, đền Thượng, Ba Vì, Mị Nương,… được viết hoa
vì đây là những danh từ riêng. Danh từ riêng dùng để chỉ tên các sự vật, hiện tượng, địa danh, hay
nhân vật cụ thể trong lịch sử, văn hóa, xã hội, vì vậy chúng phải được viết hoa để phân biệt với các
danh từ chung và thể hiện sự tôn trọng đối với những đối tượng đó.
c) Câu có hình ảnh so sánh khi miêu tra sự vật:
Dãy Tam Đảo như bức tường xanh sừng sững chắn ngang bên trái đỡ lấy mây trời cuồn cuộn.
Câu 2 (1,0 điểm)
- Những từ láy có trong đoạn văn là: xanh xanh, vòi vọi, sừng sững, cuồn cuộn, xa xa.
- Đặt câu:
+ Đỉnh núi cao vòi vọi trông như một ngọn tháp khổng lồ vươn lên trời.
+ Rừng cây xanh xanh trải dài ngút tầm mắt.
+ Dòng sông cuồn cuộn chảy, cuốn theo từng mảng bèo xanh, tạo nên cảnh tượng rất sinh động.
Câu 3 (1,0 điểm)
Lăng của các vua Hùng// kề bên đền Thượng, ẩn trong rừng cây xanh xanh.
CN VN
II. TẬP LÀM VĂN (5,0 điểm)
Dòng sông mới điệu làm sao
Nắng lên mặc áo lụa đào thướt tha
Trưa về trời rộng bao la
Áo xanh sông mặc như là mới may
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.