I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc hai đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
"Ngọc không mài, không thành đồ vật; người không học, không biết rõ đạo”. Đạo là lẽ đối xử hằng
ngày giữa mọi người. Kẻ đi học là học điều ấy. Nước Việt ta, từ khi lập quốc đến giờ, nền chính học
đã bị thất truyền. Người ta đua nhau lổi học hình thức hồng cầu danh lợi, không còn biết đến tam
cương, ngũ thường. Chúa tầm thường, thần nịnh hót. Nước mất, nhà tan đều do những điều tệ hại
ấy.
(Trích Bàn luận về phép học, La Sơn Phu Từ Nguyễn Thiếp, Ngữ văn 8, Tập 2, NXB Giáo dục Việt
Nam,2019)
Câu 1. (0,5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích.
Câu 2. (0,5 điểm) Theo tác giả, "đạo" được hiểu là gì?
Câu 3. (1,0 điểm) Chỉ ra phép liên kết được sử dụng trong những câu văn sau: "Ngọc không mài,
không thành đồ vật, người không học, không biết rõ đạo". Đạo là lẽ đối xử hằng ngày giữa mọi
người. Kẻ đi học là học điều ấy.
Câu 4. (1,0 điểm) Em hiểu thế nào là "lối học hình thức"?
Câu 5. (1,0 điểm) Theo em, "lối học hình thức" có dẫn đến "nước mất, nhà tan" không? Vì sao?
PHẢN II. LÀM VĂN (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm) Em hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về sự cần
thiết của lối sống giản dị.
Câu 2. (4,0 điểm) Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa
Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm
Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi
Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
ĐỀ THI CHÍNH THỨC VÀO 10
MÔN: NGỮ VĂN – THÁI BÌNH NĂM 2020
BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
Ôi kì lạ và thiêng liêng - bếp lửa!
(Trich Bếp lửa, Bằng Việt, Ngữ văn 9, Tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2019)
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
Phần I
1.
Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích.
Phương pháp: căn cứ các PTBĐ đã học
Cách giải:
Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận
2.
Theo tác giả, "đạo" được hiểu là gì?
Phương pháp: đọc, tìm ý
Cách giải:
- Theo tác giả “đạo” là lẽ đối xử hàng ngày với mọi người.
3.
Chỉ ra phép liên kết được sử dụng trong những câu văn sau: "Ngọc không mài, không thành đồ
vật, người không học, không biết rõ đạo". Đạo là lẽ đối xử hằng ngày giữa mọi người. Kẻ đi học
là học điều ấy.
Phương pháp: căn cứ liên kết câu, đoạn văn
Cách giải:
Phép lặp
Phép thế
4.
Em hiểu thế nào là "lối học hình thức"?
Phương pháp: phân tích
Cách giải:
“Lối học hình thức” là lối học chỉ học từng câu, từng chữ mà không hiểu về nội dung, ý nghĩa mà
mỗi văn bản, tác giả muốn truyền tải.
5.
Theo em, "lối học hình thức" có dẫn đến "nước mất, nhà tan" không? Vì sao?
Phương pháp: phân tích
Cách giải:
Gợi ý:
- Lối học hình thức sẽ dẫn đến nước mất nhà tan.
- Vì đây là lối học chỉ nắm được cái bề ngoài, không hiểu cốt lõi. Cái gốc mà không nắm được, chỉ
nắm được phần ngọn thì lâu dần cũng chết yểu, nước cũng mất, nhà sẽ tan.
Phần II
Câu 1
Em hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về sự cần thiết của lối sống
giản dị.
Phương pháp: phân tích, giải thích, tổng hợp
Cách giải:
1. Giới thiệu vấn đề: sự cần thiết của lối sống giản dị
2. Giải thích
- Sống giản dị là sống một cách đơn giản, tự nhiên, không cầu kì, phô trương.
=> Lối sống giản dị là điều cần thiết đối với mỗi người.
3. Bàn luận vấn đề
- Sự cần thiết của lối sống giản dị:
+ Lối sống giản dị khiến cho mối quan hệ trở nên gần gũi, thân thiết hơn.
+ Lối sống giản dị cho tâm hồn ta thư thản, thanh thản, yêu đời hơn.
+ Sống giản dị giúp bạn có thời gian yêu thương, quan tâm chăm sóc, … những người xung quanh.
- Mở rộng, phản đề:
- Lối sống giản dị hoàn toàn khác với lối sống cẩu thả, lạc hậu, gò bó, khuôn mẫu; giản dị cũng
không đồng nghĩa với tiết kiệm, hà tiện... giản dị phù hợp với điều kiện, với hoàn cảnh vẫn thể hiện
được sự tao nhã, thanh lịch, văn hóa.
- Phê phán lối sống xa hoa, đua đòi hay giản dị một cách giả tạo.
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.