I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau:
Mẹ yêu con nhự dòng sông biết hát
Cho những ngôi sao biết soi mặt đất cười
Một tiếng gà sang canh mẹ lo con thức giấc
Một buổi xa nhà mẹ nhớ con khôn nguôi
Mẹ thương con như đường kim mũi chỉ
Theo bàn tay mẹ nối ấm lành
Còn một kẻ thù chân con chưa thể nghỉ
Bởi mẹ đêm dài chưa trọn giấc năm canh
Nếu lòng con là một khoảng trời xanh
Thì ngôi sao sáng nhất là tình yêu của mẹ
Ngôi sao sáng giữa đêm dài lặng lẽ
Như nỗi nhớ thương mẹ gửi về con
Từ buổi đi xa nay con hiểu ra rồi
Qua giá buốt mới thấy mùa xuân đẹp
Qua nhỏ nhắn của một lòng nôi hẹp
Mẹ đã cho con thành người lính dạn dày
(Trích Nghĩ về mẹ, Lâm Thị Mỹ Dạ, in trong Trăm năm còn gió heo may, NXB Hội nhà văn, 2024, tr.34)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản.
Câu 2. Chỉ ra những hình ảnh thiên nhiên có trong đoạn thơ:
Mẹ yêu con như dòng sông biết hát
Cho những ngôi sao biết soi mặt đất cười
Một tiếng gà sang canh mẹ lo con thức giấc
Một buổi xa nhà mẹ nhớ con khôn nguôi
Câu 3. Phân tích tác dụng của biện pháp điệp được sử dụng trong các dòng thơ sau:
Thì ngôi sao sáng nhất là tình yêu của mẹ
Ngôi sao sáng giữa đêm dài lặng lẽ
ĐỀ THI CHÍNH THỨC VÀO 10
MÔN: NGỮ VĂN – BẮC NINH NĂM 2025
BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
Như nỗi nhớ thương mẹ gửi về con
Câu 4. Nhận xét tình cảm, cảm xúc của nhân vật con dành cho mẹ được thể hiện trong hai dòng thơ:
Qua nhỏ nhắn của một lòng nôi hẹp
Mẹ đã cho con thành người lính dạn dày
Câu 5. Từ văn bản, em hãy rút ra thông điệp có ý nghĩa với bản thân.
II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm)
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích, đánh giá một số nét đặc sắc nghệ thuật của văn bản
phần Đọc hiểu.
Câu 2. (4,0 điểm)
Hiện nay, một số học sinh đang lãng phí thời gian.
Hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của em về vấn đề trên và đề xuất giải pháp.
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
THỰC HIỆN BỞI BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
Phần Câu Hướng dẫn giải
I. ĐỌC
HIỂU
(4,0 điểm)
Câu 1. Thể thơ của văn bản: tự do.
Câu 2. Những hình ảnh thiên nhiên xuất hiện trong đoạn thơ: “dòng sông”, “ngôi sao”,
“mặt đất”.
Câu 3. - Các dòng thơ được điệp lại cụm từ “ngôi sao sáng” (2 lần).
- Tác dụng:
+ Tạo nhịp điệu, làm cho đoạn thơ giàu nhạc tính. + Nhấn mạnh tình yêu
thương, nỗi nhớ thương của mẹ dành cho người lính đi chiến đấu nơi phương
xa.
+ Thể hiện sự trân trọng, biết ơn của người lính với người mẹ ở nơi quê nhà.
Câu 4.
- Tình cảm, cảm xúc của nhân vật con dành cho mẹ trong hai câu thơ: trân
trọng, biết ơn sự bao bọc, chở che, tình yêu thương vô bờ bến của mẹ, giúp
người con lớn khôn, trưởng thành, trở thành “người lính dạn dày” đi chiến đấu
bảo vệ quê hương.
--> Tình cảm, cảm xúc rất tự nhiên, chân thành, xuất phát từ những suy nghĩ
chín chắn của người lính đã trưởng thành.
Câu 5. - HS rút ra thông điệp có ý nghĩa với bản thân.
- Tham khảo một số gợi ý sau:
+ Trân trọng, biết ơn sự hi sinh của mẹ dành cho mình.
+ Luôn quan tâm, yêu thương và hiếu thảo với mẹ khi còn có thể.
+ ...
PHẦN II.
VIẾT
(6,0 điểm)
Câu 1.
(2,0
điểm)
- Mở đoạn: Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề cần phân tích: Một số nét đặc sắc nghệ
thuật trong bài thơ “Nghĩ về mẹ” của Lâm Thị Mỹ Dạ.
- Thân đoạn:
+ Thể thơ tự do, với cách ngắt nhịp, gieo vần linh hoạt đã góp phần diễn tả tình
cảm yêu thương, biết ơn của người lính với sự hi sinh, tình yêu thương vô bờ
bến của người mẹ.
+ Sử dụng thành công các biện pháp tu từ như so sánh (Mẹ yêu con như dòng
sông biết hát, Mẹ thương con như đường kim mũi chỉ, Ngôi sao sáng giữa đêm
dài lặng lẽ/ Như nỗi nhớ thương mẹ gửi về con) kết hợp với biện pháp tu từ điệp
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.