1
Chủ đề: TÌNH YÊU QUÊ HƯƠNG, ĐẤT NƯỚC
I. Đọc hiểu văn bản văn học và viết đoạn văn nghị luận văn học (5.0 điểm)
BÀI CA ĐÊM VƯỢT LỘ
(Anh Ngọc)
Ngồi lại đây trước lúc vượt qua đường
Trong ánh chiều một ngày hè sắp tắt
Đừng sốt ruột vì đường còn bóng giặc
Cứ yên lòng đêm nay ta sẽ qua
Hãy nghe chiều nhẹ xuống trong lòng ta
Với xao xác bầy chim bay về tổ
Trong đáy mắt những người chờ vượt lộ
Ngôi sao chiều đã mọc phía quê hương
Ngồi lại đây trên cỏ ướt hơi sương
Giọt nắng cuối cùng lung linh hình nốt nhạc
Nhìn môi bạn gọi thầm lên tiếng hát
Một giọng trầm giao cảm dọc hành quân
Đêm râm ran tiếng bọn địch rất gần
Vòng tay mở ôm choàng vai bè bạn
Giọt mồ hôi cứ se dần thanh thản
Đêm dịu dàng nếp trán tỏa bình yên
Ngồi lại đây trong nỗi nhớ niềm quên
Bao giấc mơ của một thời đánh giặc
Chỉ còn lại một giấc mơ duy nhất
Những bàn chân bật dậy vượt qua đường.
(Anh Ngọc, Gửi lại thời gian, NXB Văn học, 2008)
Câu 1 (3.0 điểm)
a. Xác định thể thơ của tác phẩm.
b. Xác định nhân vật trữ tình và cảm xúc chủ đạo của bài thơ
c. Khổ thơ thứ nhất cho độc giả biết điều gì về nhân vật trữ tình? Cảm xúc của nhân vật trữ tình được thể hiện như thế nào?
ĐỀ THAM KHẢO THI VÀO 10 – ĐỀ SỐ 2
MÔN: NGỮ VĂN – TP. HỒ CHÍ MINH NĂM 2025
Thời gian làm bài: 120 phút
BIÊN SOẠN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
2
d. Xác định chủ đề và bức thông điệp của bài thơ. Và cho biết bài thơ đã khơi gợi trong em tình cảm gì về người lính, quê hương đất nước?
Câu 2 (2.0 điểm): Viết đoạn nghị luận (khoảng 200 chữ) về vẻ đẹp tâm hồn người lính trong khổ thơ sau:
Ngồi lại đây trong nỗi nhớ niềm quên
Bao giấc mơ của một thời đánh giặc
Chỉ còn lại một giấc mơ duy nhất
Những bàn chân bật dậy vượt qua đường
II. Đọc hiểu văn bản nghị luận và viết bài văn nghị luận xã hội (5.0 điểm)
Cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã từng nói: “Văn hóa còn thì dân tộc còn. Chính vì thế, khi chúng ta “đánh mất” những giá trị văn hóa truyền thống, đánh mất bản sắc của mình, thì chúng ta sẽ trở thành một “bản sao mờ” của văn hóa dân tộc khác”
(Vì sao Tổng Bí thư nhiều lần khẳng định “Văn hoá còn thì dân tộc còn”, vov.vn)
Câu 1 (1.0 điểm): Em hiểu thế nào về câu nói: “Văn hoá còn thì dân tộc còn”?
Câu 2 (4.0 điểm):
Có ý kiến cho rằng: “Bảo tồn và phát huy văn hoá chính là cách để giữ gìn sự trường tồn của dân tộc”.
Bằng một bài văn nghị luận, em hãy nêu suy nghĩ của mình về ý kiến trên và trình bày những giải pháp để giữ gìn sự trường tồn của dân tộc.
3
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN LOIGIAIHAY.COM
Phần I.
Câu 1.
a.
Xác định thể thơ của tác phẩm.
Phương pháp:
Dựa vào đặc trưng thể loại
Lời giải chi tiết:
Thể thơ 8 chữ
b.
Xác định nhân vật trữ tình và cảm xúc chủ đạo của bài thơ
Phương pháp:
Đọc kĩ bài thơ, xác định nhân vật trữ tình và cảm xúc chủ đạo
Lời giải chi tiết:
- Nhân vật trữ tình: người lính phục kích giặc trong đêm.
- Cảm xúc chủ đạo: bình yên, đạt dào cảm xúc khi ngắm nhìn quê hương và tin vào ngày mai.
c.
Khổ thơ thứ nhất cho độc giả biết điều gì về nhân vật trữ tình? Cảm xúc của nhân vật trữ tình được thể hiện như thế nào?
Phương pháp:
Đọc kĩ khổ 1, chú ý các từ ngữ miêu tả nhân vật trữ tình
Lời giải chi tiết:
- Nhân vật trữ tình hiện lên rõ nét:
+ Bên vệ đường trong một chiều hè, cuối ngày.
+ Nhiệm vụ: Chờ vượt đường.
- Cảm xúc: Nóng lòng để thực hiện nhiệm vụ.
Đừng sốt ruột vì đường còn bóng giặc.
Cứ yên lòng đêm nay ta sẽ qua.
=> Tự nhủ lòng mình: kiên nhẫn chờ đợi, đêm nay sẽ hoàn thành nhiệm vụ
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.