CĂN BẬC HAI CỦA SỐ PHỨC - PHƯƠNG TRÌNH BẬC HAI
CĂN BẬC HAI CỦA SỐ PHỨC
Đỉnh nghĩa 1
Cho số phức w. Mỗi số phức z thỏa mãn 7 = w được gọi là một căn bác hai
của W.
Nới cách khác, mỗi căn bậc hai của w là một nghiệm của phương trình:
zZ^— w =0 (với ẩn z).
S” Chú ý 1: Đề tìm căn bậc hai của số phức w, ta có hai trường hợp:
Trường hợp 1: Nếu w là số thực (tức là w = a):
„ Vớia>0thì w có hai căn bậc hai là +va.
„ Với a<0thì w có hai căn bậc hai là +i /a .
Trường hợp 2: Nếu w = a + bi (a, be TR vàb#0) thìZ=x + yi (x, ye R) là căn bậc
hai của w khi và chỉ khi:
Z = w < (x+yi)=a+ bi
2 2._
S (Xxw— y +2xyi=a+bi< ư uh
2xy=b
Ghi nhớ về căn bậc hai của số phức w:
# w=0có đúng một căn bậc hai làz=0.
* wZ0 có đúng hai căn bậc hai là hai số đối nhau (khác 0).
Đặc biệt:
44 Số thực dương a có hai căn bậc hai là + va .
4 Số thực âm a có hai căn bậc hai là +i Ýa .
2.. PHƯƠNG TRÌNH BẬC HAI
276
Cho phương trình:
Axˆ + Bx +C=0, với A, B, C là những số phức và A # 0.
Xét biệt thức A = B° — 4AC, ta có các trường hợp:
Trường hợp 1: Nếu A # 0 thì phương trình có hai nghiệm:
-B+ð .. -B-ö
ZI= và Za =
2A 2A
trong đó ồ là một căn bậc hai của A.
Đặc biệt:
„ NếuAlà số thực dương thì phương trình có hai nghiệm:
-B+VA . -B-VA
ZI= vaZ2= ñ
2A 2A
„ NếuAlà số thực âm thì phương trình có hai nghiệm:
-B+iV-A _ -B-iV-A
7I” — TTT VÀX T”EURTTT"
2A 2A
Trường hợp 2: Nếu A = 0 thì phương trình có nghiệm kép Zi =Z2 = —ẩ .
S” Chú ý2: 1. Mọi phương trình bậc hai (với hệ số phức) có hai nghiệm phức (có
thể trùng nhau).
2. Mọi phương trình bậc n:
AogZh + Áizh # .+ Ân-1Z + An = 0
trong đó Ap, Ai, ..., Án làn + 1 số phức cho trước, Ao # 0 và n là
một số nguyên dương luôn có n nghiệm phức (không nhất thiết
phân biệt).
II. DẠNG LƯỢNG GIÁC CỦA SỐ PHỨC - ỨNG DỤNG
1. SỐ PHỨC DƯỚI DẠNG LƯỢNG GIÁC
(Acgumen của số phức z # 0): Cho số phức z # 0. Gọi M là điểm trong mặt
phẳng phức biểu diễn số z. Số đo (radian) của mỗi góc lượng giác tỉa đầu
Ox, la cuối OM được gọi là một acgumen của Z.
S Chú ý:
1. Nếu @ là một acgumen của z thì mọi acgumen của Z có dạng @ +2kx, ke Z.
2. Hai số phức z và lz (với zZ 0 và l là số thực dương) có cùng acgumen.
Điỉnh nghĩa 2
(Dạng lượng giác của số phức): Dạng z = r(cosg + i.sing), trong đó r > 0
được gọi là dạng lượng giác của số phức z # 0. Còn dạng z = a + bi (a,
be IR) được gọi là dạng đại số của số phức 7.
* Nhận xét: Đề tìm dạng lượng giác r(cosg + i.sing) của số phức z = a + bi (a,
beIR) khác 0 cho trước, ta thực hiện theo các bước:
Bước 1: Tìm r: đó là môdun của Z, r = va” +b” ; số r đó cũng là
khoảng cách từ gốc O đến điểm M biểu diễn số z trong mặt
phẳng phức.
Bước 2: Tìm : đó là acgumen của Z, @ là số thực sao cho COS@ =
L b . — —~Ỷ .
— và sine = —; số @ đó cũng là số đo một góc lượng giác
l l
tia đầu Ox, tia cuối OM.
Chúng ta tổng kết hai bước thực hiện trên bằng phép biến đổi:
a b
z=va +b ì |——+-====i | = va +U (cose+ising).
L/a²+b² ýa²+b²J ( M qj)
_ Chú ý:
1. |z|= 1 khi và chỉ khi Z= coso +1.sinp (ge R).
277
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.