Sáng kiến kinh nghiệm Rèn kỹ năng giải bài toán bằng cách lập phương trình

Sáng kiến kinh nghệm

trường ptdt nội trú tiên yên Vũ Thị Vân Anh

1

I. Phần Mở đầu

I.1 LÝ do chọn đề tài

I.1.1.Cơ sở lý luận:

Xuất phát từ mục tiêu Giáo dục trong giai đoạn hiện nay ( thế kỷ 21) là phải

đào tạo ra con người có trí tuệ phát triển, giầu tính sáng tạo và có tính nhân văn cao.

Để đào tạo ra lớp người như vậy thì từ nghị quyết TW 4 khoá 7 năm 1993 đã xác

định ''Phải áp dụng phương pháp dạy học hiện đại để bồi dưỡng cho học sinh năng

lực tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề". Nghị quyết TW 2 khoá 8 tiếp tục

khẳng định "Phải đổi mới giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều,

rèn luyện thành nề nếp tư duy sáng tạo của người học, từng bước áp dụng các

phương pháp tiên tiến, phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học, dành thời gian

tự học, tự nghiên cứu cho học sinh''.

Định hướng này đã được pháp chế hoá trong luật giáo dục điều 24 mục II đã

nêu ''Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác chủ động

sáng tạo của học sinh, phải phù hợp với đặc điểm của từng môn học, rèn luyện kỹ

năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm đem lại niềm vui

hứng thú học tập cho học sinh"

I.1.2. Cơ sở thực tiễn:

Trong chương trình Giáo dục phổ thông của nước ta hiện nay nhìn chung tất

cả các môn học đều cho chúng ta tiếp cận với khoa học hiện đại và khoa học ứng

dụng. Đặc biệt bộ môn toán, các em được tiếp thu kiến thức xây dùng trên tinh thần

toán học hiện đại. Trong đó có nội dung xuyên suốt quá trình học tập của các em đó

là phương trình. Ngay từ khi cắp sách đến trường các em đã được làm quen với

ThuVienDeThi.com

Sáng kiến kinh nghệm

trường ptdt nội trú tiên yên Vũ Thị Vân Anh

2

phương trình dưới dạng đơn giản đó là điền số thích hợp vào « trống và dần dần cao

hơn là tìm số chưa biết trong một đẳng thức và cao hơn nữa ë lớp 8, lớp 9 các em

phải làm một số bài toán phức tạp.

Cô thể:

* ë lớp 1 các em đã được làm quen với phương trình ë dạng tìm số thích hợp

vào « trống:

9 - = 4

* Tới lớp 2, lớp 3 các em đã được làm quen với dạng phức tạp hơn:

x + 1 +5 = 8

* Lên lớp 4, 5, 6, 7 các em bước đầu làm quen với dạng tìm x biết:

x : 4 = 8 : 2

x . 3 - 4 = 12

3x + 58 = 25

x - 4 11 5 7 

Các dạng toán như trên mối quan hệ giữa các đại lượng là mối quan hệ toán

học, các đại lượng ë đây là những con số bất kỳ trong tập hợp các em đã được học.

ThuVienDeThi.com

Sáng kiến kinh nghệm

trường ptdt nội trú tiên yên Vũ Thị Vân Anh

3

Hàm ý phương trình ë đây được viết sẵn, học sinh chỉ cần giải tìm được ẩn số là

hoàn thành nhiệm vô.

* Lên đến lớp 8, lớp 9, các đề toán trong chương trình đại số về phương trình

không đơn giản như vậy nữa, mà có hẳn một loại bài toán có lời. Các em căn cứ vào

lời bài toán đã cho phải tự mình thành lập lấy phương trình và giải phương trình.

Kết quả tìm được không chỉ phụ thuộc vào kỹ năng giải phương trình mà còn phụ

thuộc rất nhiều vào việc thành lập phương trình.

Việc giải bài toán bằng cách lập phương trình ë bậc THCS là một việc làm

mới mẻ, đề bài toán là một đoạn văn trong đó mô tả mối quan hệ giữa các đại lượng

mà có một đại lượng chưa biết, cần tìm. yêu cầu học sinh phải có kiến thức phân

tích, khái quát, tổng hợp, liên kết các đại lượng với nhau, chuyển đổi các mối quan

hệ toán học. Từ đề bài toán cho học sinh phải tự mình thành lập lấy phương trình để

giải. Những bài toán dạng này nội dung của nó hầu hết gắn liền với các hoạt động

thực tiễn của con người, của tự nhiên, xã hội. Nên trong quá trình giải học sinh phải

quan tâm đến ý nghĩa thực tế của nó.

Khó khăn của học sinh khi giải bài toán này là kỹ năng của các em còn hạn

chế, khả năng phân tích khái quát hoá, tổng hợp của các em rất chậm, các em

không quan tâm đến ý nghĩa thực tế của bài toán.

Trong quá trình giảng dạy toán tại trường THCS tôi thấy dạng toán giải bài

toán bằng cách lập phương trình luôn luôn là một trong những dạng toán cơ bản.

Dạng toán này không thể thiếu được trong các bài kiểm tra học kỳ môn toán lớp 8,

lớp 9, cũng như …