MỘT VÀI ĐỀ XUẤT NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIẢNG DẠY MÔN TOÁN Ở TRƯỜNG THCS
(Trần Văn Quảng – Gv. THCS Lý Tự Trọng – Bình Xuyên – Vĩnh Phúc)
Hiện nay, định hướng đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) nói chung và với môn Toán nói riêng là
tích cực hóa hoạt động học tập nhằm hình thành cho HS tư duy tích cực, độc lập, sáng tạo, nâng cao năng lực
phát hiện và giải quyết vấn đề.
Đặc trưng của môn toán là tính trừu tượng hoá cao và tính lôgic chặt chẽ. Trong dạy học toán ngoài
suy diễn lôgic phải chú trọng trực quan quy nạp, trực giác toán học.
Với sự tham gia của công nghệ thông tin (CNTT) vào quá trình dạy – học môn Toán, nó có tác động
mạnh mẽ tới mọi thành tố của quá trình dạy học và tác động tới đổi mới PPDH, có thể kể đến như: hỗ trợ HS
tìm hiểu sâu nội dung kiến thức; rèn luyện kỹ năng, củng cố ôn tập kiến thức cũ; rèn luyện, phát triển tư duy
toán học; đổi mới phương pháp và hình thức dạy học môn Toán; thay đổi vai trò của giáo viên (GV) thành
người tổ chức, điều khiển, tác động lên học sinh (HS); kiểm soát và đánh giá quá trình học tập của HS kịp
thời; góp phần hình thành phẩm chất, đạo đức, tác phong hiện đại cho HS.
Theo đó, chúng ta có thể sử dụng một số đề xuất để nâng cao hiệu quả dạy – học môn Toán ở trường
THCS như sau:
1. Sử dụng các phần mềm “toán học động”
Theo tôi, sử dụng phần mềm (PM) dạy học toán làm phương tiện hỗ trợ một cách hợp lý sẽ cho hiệu
quả cao. PM mô phỏng những chuyển động hình học, chuyển động điểm, sự biến thiên của đồ thị hàm số... để
cho người học có thể quan sát được “hiện tượng” mà các phương tiện khác khó có thể thực hiện được.
PM hình học động tạo hứng thú học tập, giúp sáng tạo những bài toán hay, phát huy được tính tích
cực chủ động trong học toán, góp phần phát triển trí tuệ, bồi dưỡng năng lực tư duy sáng tạo cho HS, nhất là
các bài toán có yếu tố chuyển động, điểm cố định, quỹ tích, …nó giúp HS tự tìm tri thức mới, tự ôn tập, tự
luyện tập theo nội dung tùy chọn, theo các mức độ tùy theo năng lực của từng HS. Có thể kể đến các PM hỗ
trợ rất tốt như: Geometer’s Sketchpad, Cabri Geometry, Maple,... Chúng giúp HS có thể tự học, tự nghiên
cứu, tìm tòi kiến thức mới, thiết kế những bài toán hay, bài toán vui phát huy tính sáng tạo của HS. Các PM
này cho một bộ công cụ mà ta có thể tương tác giống như “thước kẻ, compa” thật, để người sử dụng có thể
thao tác trên chúng để tạo ra các hình hình học và hay hơn cả là các hiệu ứng chuyển động...
Trong môn Toán, cần chú ý biểu diễn những tính chất “động” trong hình học, những thao tác cắt ghép
hình, tính chất của đồ thị hàm số,... Tuy nhiên, cần tránh việc lạm dụng trình chiếu, không phải bất kì bài nào,
bất kì nội dụng nào cũng đưa vào máy tính, không nên dựng máy tính thay cho bảng đen truyền thống.
PM hình học động như Geometer’s Sketchpad, Cabri,… là một trong những PM dạy học tốt nhất và
được sử dụng phổ biến nhất trong dạy học toán trên thế giới, một số nước đã đưa các PM này vào khung
chương trình môn Toán. Ở nhiều nước trên thế giới, HS phổ thông đã có nhiều sáng tạo bất ngờ khi khám phá
các PM này và có nhiều sản phẩm rất lý thú, nhất là các bài toán về quỹ tích, dựng hình.
ThuVienDeThi.com
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.