Xem trước nội dung
Page 1
Baøi 3: Axit Nitric vaø muoái Nitrat
Phần tóm tắt giáo khoa: A. AXIT NITRIC I. Caáu taïo phaân töû : O
- CTPT: HNO3 CTCT: H - O – N
O
- Nitô coù soá oxi hoaù cao nhất laø +5
II. Tính chaát vaät lyù
- Là chất lỏng không màu, bốc khói mạnh trong không khí ẩm ; D = 1.53g/cm3
- Axit nitric không bền, khi có ánh sáng , phân huỷ 1 phần:
4HNO3 → 4NO2 + O2 + 2H2O
Do đó axit HNO3 cất giữ lâu ngày có màu vàng do NO2 phân huỷ tan vào axit.
→ Cần cất giữ trong bình sẫm màu, bọc bằng giấy đen…
- Axit nitric tan vô hạn trong nước (HNO3 đặc có nồng độ 68%, D = 1,40 g/cm3 ).
III. Tính chaát hoaù hoïc
1. Tính axit: Là một trong số các axit mạnh nhất, trong dung dịch: HNO3 H + + NO3–
- Dung dịch axit HNO3 có đầy đủ tính chất của môt dung dịch axit. - làm đỏ quỳ tím , tác dụng với oxit bazơ, bazơ, muối của axit yếu hơn. CuO + 2HNO3 → Cu(NO3)2 + H2O Ba(OH)2 + 2HNO3 → Ba(NO3)2 + 2H2O CaCO3 + 2HNO3 → Ca(NO3)2 + CO2 + H2O
2. Tính oxi hoá: Tuỳ vào nồng độ của axit và bản chất của chất khử mà HNO3 có thể bị khử đến: NO, NO2, N2O, N2, NH4NO3.
a) Vôùi kim loaïi: HNO3 oxi hoaù haàu heát caùc kim loaïi ( tröø vaøng vaø paltin ) khoâng giaûi phoùng khí H2, do ion NO3- coù khaû naêng oxi hoaù maïnh hôn H+.Khi đó kim loại bị oxi hóa đến mức oxihoá cao nhất.
- Với những kim loại có tính khử yếu như: Cu, Ag…thì HNO3 đặc bị khử đến NO2 ; HNO3 loãng bị khử đến NO.
Vd: Cu + 4HNO3ñ Cu(NO3)2 + 2NO2 + 2H 2O.
3Cu + 8HNO3l 3Cu(NO3)2 + 2NO + 4H 2O.
- Khi tác dụng với những kim loại có tính khử mạnh hơn như : Mg, Zn, Al….
thì HNO3 ñaëc bò khöû yeáu ñeán NO2 ;
HNO3 loaõng có thể bị kim loại khử mạnh như Mg, Al, Zn…khử đến N2O , N2 hoặc NH4NO3.
- Fe, Al bò thuï ñoäng hoaù trong dung dòch HNO3 ñaëc nguoäi.
b) Với phi kim: Khi đun nóng HNO3 đặc có thể tác dụng được với C, P, S…
Ví duï: C + 4HNO3(ñ) CO2 + 4NO2 + 2H2O
S + 6HNO3(ñ) H2SO4 + 6NO2 + 2H2O
+1 0 –3
ThuVienDeThi.com
Page 2
Thấy thoát khí màu nâu có NO2 . khi nhỏ dung dich BaCl2 thấy có kết tủa màu trắng có ion SO42-.
c) Vôùi hôïp chaát:
- H2S, Hl, SO2, FeO, muối sắt (II)… có thể tác dụng với HNO3 nguyên tố bị oxi hoá trong hợp chất chuyển lên mức oxi hoá cao hơn. Ví dụ như : 3FeO + 10HNO3(d) 3Fe(NO3)3 + NO + 5H2O 3H2S + 2HNO3(d) 3S + 2NO + 4H2O - Nhiều hợp chất hữu cơ như giấy, vải, dầu thông… bốc cháy khi tiếp xúc với HNO3 đặc.
V. Ñieàu cheá
1. Trong phoøng thí nghieäm:
NaNO3 r + H2SO4ñ HNO3 + NaHSO4
2 Trong coâng nghieäp:
- Được sản xuất từ amoniac: NH3 → NO → NO2 → HNO3
- ÔÛ t0 = 850-900oC, xt : Pt :
4NH3 +5O2 4NO +6H2O ; H = – 907kJ
- Oxi hoá NO thành NO2 : 2NO + O2 2NO2 - Chuyển hóa NO2 thành HNO3: 4NO2 +2H2O +O2 4HNO3 .
Dung dòch HNO3 thu ñöôïc coù noàng ñoä 60 – 62%. Chöng caát vôùi H2SO4 ñaäm ñaëc thu ñöôïc dung dịch HNO3 96 – 98% .
B. MUOÁI NITRAT
1. Tính chất vật lý: Dễ tan trong nước , là chất điện li mạnh trong dung dịch, chúng phân li hoàn toàn thành các ion
Ví duï: Ca(NO3)2 Ca2+ + 2NO3-
- Ion NO3- không có màu, màu của một số muối nitrat là do màu của cation kim loại. Một số muối nitrat dễ bị chảy rữa như NaNO3, NH4NO3….
2.. Tính chất hoá học: Các muối nitrat dễ bị phân huỷ khi đun nóng
a) Muoái nitrat cuûa caùc kim loaïi hoaït ñoäng (trước Mg):
Nitrat → Nitrit + O2
2KNO3 2KNO2 + O2
b) Muối nitrat của các kim loại từ Mg Cu:
Nitrat → Oxit kim loại + NO2 + O2
2Cu(NO3)2 2CuO + 4NO2 + O2
c) Muối của những kim loại kém hoạt động ( sau Cu ) :
Nitrat → kim loại + NO2 + O2
2AgNO3 2Ag + 2NO2 + O2
0t
0t
0t
0t
0t
0t
ThuVienDeThi.com
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.
