Giáo án bồi dưỡng học sinh giỏi môn địa lớp 9

- 1 -

GIÁO ÁN BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI

Môn Địa

Lớp 6 (thời lượng: 15 tiết)

Mục tiêu: 1. Kiến thức: Trình bày được kiến thức phổ thông, cơ bản về: - Trái đất: Trái Đất trong hệ Mặt Trời, hình dạng Trái Đất và cách thể hiện bề mặt Trái Đất trên bản đồ; Các chuyển động của Trái Đất và hệ quả; cấu tạo của Trái Đất.

- Các thành phần tự nhiên của Trái Đất (địa hình, lớp vỏ khí, lớp nước, lớp đất và lớp vỏ sinh vật) và mới quan hệ giữa các thành phần đó.

2. Kĩ năng: - Quan sát, nhận xét các hiện tượng, sự vật địa lí qua hình vẽ, tranh ảnh, mô hình.

- Tính toán. - Kĩ năng vận dụng kiến thức để giải thích các sự vật, hện tượng địa lí ở mức độ cao.

TỈ LỆ BẢN ĐỒ

I. Lý thuyết: 1. Khái niệm tỉ lệ số: Tỉ lệ số của bản đồ là tỉ số giữa khoảng cách trên bản đồ so với khoảng cách ngoài thực địa.

2. Ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ: Tỉ lệ bản đồ cho chúng ta biết khoảng cách trên bản đồ đã thu nhỏ bao nhiêu lần so với kích thước thực của chúng trên thực địa.

VD: Tỉ lệ 1 : 2.000.000 có nghĩa là 1cm trên bản đồ bằng 2.000.000 cm hay 20 km ngoài thực địa.

Lưu ý: Phân loại tỉ lệ bản đồ - Bản đồ tỉ lệ lớn: là những bản đồ có tỉ lệ trên 1 : 200.000 - Bản đồ tỉ lệ trung bình: là những bản đồ có tỉ lệ từ 1 : 200.000 đến 1 : 1.000.000

- Bản đồ tỉ lệ nhỏ: là những bản đồ có tỉ lệ nhỏ hơn 1 : 1.000.000 II. Bài tập: 1. Căn cứ tỉ lệ số của bản đồ H8 tr 13-SGK Đ6: a. Đo và tính khoảng cách trên thực địa theo đường chim bay từ KS Hải Vân đến KS Thu Bồn và từ KS Hòa Bình đến KS Sông Hàn - (đơn vị mét)

b. Đo và tính chiều dài của đường Phan Bội Châu (đoạn từ đường Trần Quý Cáp đến đường Lý Tự Trọng) - (đơn vị mét)

2.

ThuVienDeThi.com

- 2 -

a. Dựa vào số ghi tỉ lệ của các bản đồ sau đây : 1 : 200.000 và 1 : 6.000.000, cho biết 5 cm trên bản đồ ứng với bao nhiêu km trên thực địa

b. Khoảng cách từ Hà Nội đến Hải Phòng là 105 km. Trên một bản đồ VN, khoảng cách giữa hai thành phố đó đo được 15 cm. Vậy bản đồ đó có tỉ lệ bao nhiêu.

3. Dựa vào tỉ lệ bản đồ hoàn thành các bài tập sau: a. Trên thực tế đoạn đường từ HN đến HP là 105 km. Hỏi trên bản đồ có tỉ lệ 1 : 3.000.000 đoạn đường trên dài bao nhiêu mm?

b. Đường biên giới trên đất liền nước ta ngoài thực địa dài 4550 km, trên bản đồ hành chính Việt Nam dài 100 cm. Tìm tỉ lệ bản đồ trên.

c. Trên bản đồ có tỉ lệ 1 : 2.000.000, đoạn đường từ TP. Đông Hà đến TP. Huế đo được 3,1 cm. Hỏi ngoài thực tế đoạn đường trên dài bao nhiêu km.

PHƯƠNG HƯỚNG TRÊN BẢN ĐỒ, KINH ĐỘ, VĨ ĐỘ VÀ TỌA ĐỘ ĐỊA LÍ I. Lý thuyết: 1. Phương hướng trên bản đồ: Muốn xác định phương hướng trên bản đồ ta cần phải dựa vào các đường KT và VT. Theo quy ước thì phần chính giữa bản đồ là trung tâm, đầu phía trên của KT là hướng bắc, phía dưới là hướng nam, đầu bên phải của VT là hướng đông, bên trái là hướng tây. Minh họa hình dưới đây.

2. Kinh độ, vĩ độ, tọa độ địa lí của một địa điểm trên bản đồ hoặc trên QĐC - Kinh độ của một điểm là khoảng cách tính bằng số độ từ kinh tuyến đi qua điểm đó đến kinh tuyến gốc.

- Vĩ độ của một điểm là khoảng cách tính bằng số độ từ vĩ tuyến đi qua điểm đó đến vĩ tuyến gốc (đường xích đạo)

- Kinh độ và vĩ độ của một điểm được gọi là tọa độ địa lí của điểm đó.

TB B ĐB

Đ

ĐN N TN

T

ThuVienDeThi.com