Sáng kiến kinh nghiệm Phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh qua giải toán hình học giải tích trong mặt phẳng tọa độ Oxy bằng cách khai thác một số tính chất của hình học phẳng - Hà Lê Anh

1

PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC, SÁNG TẠO CỦA HỌC SINH QUA GIẢI TOÁN HÌNH HỌC GIẢI TÍCH TRONG MẶT PHẲNG TỌA ĐỘ OXY BẰNG CÁCH

KHAI THÁC MỘT SỐ TÍNH CHẤT

CỦA HÌNH HỌC PHẲNG

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Luật giáo dục nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam qui định về giáo dục phổ

thông như sau : “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác

chủ động, tư duy sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm từng lớp học, từng môn

học, bồi dưỡng năng lực tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn,

tác động đến tình cảm đem lại niềm vui hứng thú học tập cho học sinh”.

(Luật giáo dục chương II, mục 2, điều 28).

Trong công cuộc đổi mới giáo dục Bộ giáo dục và Đào tạo tiến hành theo ba hướng :

+ Đổi mới chương trình và sách giáo khoa.

+ Đổi mới phương pháp dạy học.

+ Đổi mới cách kiểm tra đánh giá học sinh.

Đi đôi với đối mới sách giáo khoa,đổi mới chương trình dạy học là đổi mới phương

pháp dạy học. Vấn đề đổi mới phương pháp dạy học để phát huy năng lực của học

sinh là một đòi hỏi cấp bách trong tiến trình đổi mới giáo dục hiện nay.

Trong những năm qua, các thầy, cô giáo Tổ Toán trường THPT Long Khánh đã có

nhiều cố gắng trong việc đổi mới và cải tiến phương pháp dạy học. Tuy nhiên các

thầy, cô vẫn còn gặp những vướng mắc nhất định, nhất là các vấn đề khó. Trong các

đề thi đại học trong các năm học gần đây. Đặc biệt chuẩn bị cho kỳ thi : “Trung học

phổ thông Quốc Gia”, bài toán hình học giải tích trong mặt phẳng là câu khó không

những đối với học sinh mà giáo viên cũng lúng túng. Làm sao để dạy cho học sinh tiếp

thu được kiến thức này một cách tốt nhất, chủ động, tích cực sáng tạo, để các em đạt

được kết quả cao trong kỳ thi ? làm sao để cùng các đồng nghiệp giải quyết được

những vướng mắc về dạng Toán này ? Bởi vậy qua nhiều lần trao đổi cùng các đồng

nghiệp và học sinh, chúng tôi thấy cần thiết phải có các giải pháp về dạy học chủ đề

này nhằm nâng cao chất lượng học tập của các em không những tại đơn vị mình mà

còn cho học sinh và các đồng nghiệptrong các đơn vị khác.

DeThi.edu.vn

2

Môn hình học giải tích trong mặt phẳng là một nội dung cơ bản trong chương trình

hình học, mà học sinh được học ở lớp 10. Để giải loại toán này học sinh phải có kiến

thức tổng hợp,biết vận dụng các kiến thức hình học phẳng và khả năng phán đoán ,

khả năng cảm nhận , trực quan hình học tốt. Thực sự đây là loại toán rèn luyện được

nhiều phẩm chất tư duy cho học sinh.Bởi vậy các bài toán về hình học giải tích trong

mặt phẳng Oxy gắn với tính chất của hình học phẳng là bài toán khó trong các kỳ thi

tuyển sinh đại học, các kỳ thi chọn học sinh giỏi. Bài toán về hình giải tích trong mặt

phẳng được hình thành theo hai hướng là :

+ Tham số hóa bài toán hình học , chuyển về “ Đại số”.

+ Khai thác các tính chất của hình học phẳng từ đó mới “ Đại số hóa”.

Qua hơn ba mươi năm trong dạy học, chúng tôi thấy học sinh thường làm được các bài

toán dạng này khi bài toán không đòi hỏi học sinh phải khai thác tính chất của hình

học phẳng, mả chỉ cần “ Đại số hóa bài toán hình học ”. Các em rất lúng túng khi gặp

các bài Toán mà giả thiết “ ẩn” dưới dạng phải “ Khai thác các tính chất của hình

học phẳng ” mới giải được. Bởi vậy trong sáng kiến này chúng tôi đề cập đến “ khai

thác các tính chất của hình học phẳng” để giải loại toán này. Đây là mấu chốt để

giúp cho các em có căn cứ suy luận tìm được lời giải cho loại Toán này. Qua đây để

phát huy được các khả năng tư duy Toán học của học sinh .

II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỂN:

a) Phương pháp dạy học nêu vấn đề là phương pháp dạy học trong đó giáo viên

tạo ra các tình huống có vấn đề, tổ chức để học sinh tìm tòi giải quyết các vấn đề đó.

Phương pháp dạy học nêu vấn đề rất thích hợp trong dạy học môn Toán.

Với môn hình học phương pháp này phát huy được các ưu điểm:

- Phương pháp này góp phần tích cực vào rèn luyện tư duy phê phán, tư duy sáng

tạo cho học sinh.

- Phương pháp này tạo cho học sinh có hứng thú trong học tập.

- Thông qua phương pháp học …