Tài liệu bồi dưỡng học sinh giỏi môn Toán - Phương pháp ghép trục trong bài toán hàm hợp

Tài liệu bồi dưỡng học sinh giỏi môn Toán - Phương pháp ghép trục trong bài toán hàm hợp

Chia sẻ: Facebook X Telegram Email
Báo tài liệu không phù hợp

Xem trước nội dung

PHƯƠNG PHÁP GHÉP TRỤC TRONG BÀI TOÁN HÀM HỢP

I.NGUYÊN TẮC GHÉP TRỤC XÉT SỰ BIẾN THIÊN CỦA HÀM HỢP    g f u x  .

Bước 1: Tìm tập xác định của hàm    g f u x  , giả sử ta được tập xác định

      1 2 3 4 1 ; ; ... ; n n D a a a a a a      . Ở đây có thể là 1 ; n a a  .

Bước 2: Xét sự biến thiên của  u u x  và hàm ( ) y f x  (B2 có thể làm gộp trong bước 3 nếu nó đơn giản).

Bước 3: Lập bảng biến thiên tổng hợp xét sự tương quan giữa  ;x u u x      và   ; ( ) u g f u  .

Bảng này thường có 3 dòng dạng

Cụ thể các thành phần trong BBT như sau Dòng 1: Xác định các điểm kỳ dị của hàm  u u x  , sắp xếp các điểm này theo thứ tăng dần từ trái qua phải, giả

sử như sau: 1 2 1 .... n n a a a a      (xem chú ý 1).

Dòng 2: Điền các giá trị  i i u u a  với   1,..., i n 

Trên mỗi khoảng   1 ; , 1, 1 i i u u i n   cần bổ xung các điểm kỳ dị 1 2 ; ;...; k b b b của của hàm ( ) y f x  .

Trên mỗi khoảng   1 ; , 1, 1 i i u u i n    cần sắp xếp các điểm ; i k u b theo thứ tự chẳng hạn:

1 2 1 ... i k i u b b b u       hoặc 1 2 1 ... i k i u b b b u       (xem chú ý 2).

Dòng 3: Xét chiều biến thiên của hàm    g f u x  dựa vào BBT của hàm ( ) y f x  bằng cách hoán đổi:

u đóng vai trò của x ;  f u đóng vai trò của  f x .

Sau khi hoàn thiện BBT hàm hợp    g f u x  ta thấy được hình dạng đồ thị hàm này.

Bước 4: Dùng BBT hàm hợp    g f u x  giải quyết các yêu cầu đặt ra trong bài toán và kết luận.

Chú ý 1: - Các điểm kỳ dị của ( ) u u x  gồm: Điểm biên của tập xác định D , các điểm cực trị của  u u x  .

- Nếu xét hàm  u u x  thì trong dòng 1 các điểm kỳ dị còn có nghiệm của pt  0 u x  (là hoành độ

giao điểm của ( ) u u x  với trục Ox ). - Nếu xét hàm   u u x  thì trong dòng 1 các điểm kỳ dị còn có số 0 (là hoành độ giao điểm của

( ) u u x  với trục Oy ). Chú ý 2: - Có thể dùng thêm các mũi tên để thể hiện chiều biến thiên của  u u x  .

- Điểm kỳ dị của ( ) y f x  gồm: Các điểm tại đó ( ) f x và ( ) f x  không xác định; các điểm cực trị hàm số ( ) y f x  .

Tài liệu toán học sinh giỏi 10-11-12 nhóm em có đầy đủ file Word, ngoài ra còn rất nhiếu tài liệu dạy học toán khác nữa vui lòng liên hệ zalo nhóm 0988166193 để mua tài liệu ạ

TRANG 2

- Nếu xét hàm    g f u x  thì trong dòng 2 các điểm kỳ dị còn có nghiệm của pt  0 f x  (là hoành

độ giao điểm của ( ) u u x  với trục Ox ).

- Nếu xét hàm     g f u x  thì trong dòng 2 các điểm kỳ dị còn có số 0 (là hoành độ giao điểm của

( ) y f x  với trục Oy ).

II. ĐỀ MINH HỌA CỦA BỘ GIÁO DỤC.

Câu 45-MH-BGD-L1:Cho hàm số  f x có bảng biến thiên như sau:

Số nghiệm thuộc đoạn   ;2    của phương trình   2 sin 3 0 f x   là

A. 4. B. 6 . C. 3. D. 8. Lời giải Chọn B Cách 1: Tự luận truyền thống Đặt sin t x  . Do   ;2 x    nên   1;1 t  .

Khi đó ta có phương trình   3 2 3 0 2 f t f t     .

Dựa vào bảng biến thiên ta thấy phương trình  3 2 f t  có 2 nghiệm   1;0 t a   và

  0;1 t b   .

Trường hợp 1:   1;0 t a  

Ứng với mỗi giá trị   1;0 t  thì phương trình có 4 nghiệm

1 2 3 4 0 2 . x x x x           

Trường hợp 2:   0;1 t b  

Ứng với mỗi giá trị   0;1 t  thì phương trình có 4 nghiệm 5 6 0 . x x    

Hiển nhiên cả 6 nghiệm trong 2 trường hợp trên đều khác nhau. Vậy phương trình đã cho có 6 nghiệm thuộc đoạn   ;2   

Cách 2: Phương pháp ghép trục

Đặt   sin 1;1 t x   vì   ;2 x    ;

2

' 0 cos 0 2 3

2

x

t x x

x

            

;

Tài liệu toán học sinh giỏi 10-11-12 nhóm em có đầy đủ file Word, ngoài ra còn rất nhiếu tài liệu dạy học toán khác nữa vui lòng liên hệ zalo nhóm 0988166193 để mua tài liệu ạ

Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.