Phương pháp giải một số dạng bài tập di truyền phần quy luật hoán vị gen Sinh học 12 cơ bản

- 1 - PHƯƠNG PHÁP GIẢI MỘT SỐ DẠNG BÀI TẬP DI TRUYỀN

PHẦN QUY LUẬT HOÁN VỊ GEN – SINH 12 CƠ BẢN

PHẦN I: MỞ ĐẦU

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

- Sinh học là môn khoa học tự nhiên có tỉ lệ kiến thức lý thuyết chiếm

phần lớn trong các đề thi hay đề kiểm tra, bên cạnh đó là bài tập. Qua thời gian

giảng dạy ở trường trung học phổ thông Phú Tâm tôi nhận thấy rằng: đa số học

sinh rất sợ bài tập môn Sinh, rất ngán ngại khi học bộ môn và chưa tích cực

trong học tập. Vậy làm thế nào để giúp học sinh giải quyết được vấn đề nêu

trên?

- Là một giáo viên giảng dạy môn Sinh học của trường thì việc đưa ra

phương pháp giải một số dạng bài tập có ý nghĩa rất thiết thực. Từ đó giúp học

sinh có phương pháp tư duy tốt, biết vận dụng linh hoạt kiến thức trong việc giải

nhanh các dạng bài tập thường được gặp trong đề thi học sinh giỏi, đề thi Casio,

đề thi tốt nghiệp trung học phổ thông quốc gia, phát huy tính tích cực trong học

tập, đánh thức được lòng đam mê nghiên cứu tìm tòi và yêu thích bộ môn nên

tôi chọn đề tài “ Phương pháp giải một số dạng bài tập di truyền phần quy luật

hoán vị gen - Sinh học lớp 12 cơ bản”.

II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

Khi nghiên cứu về “ Phương pháp giải một số dạng bài tập di truyền phần

quy luật hoán vị gen - Sinh học lớp 12 cơ bản” với mục đích:

- Làm tài liệu giảng dạy trên lớp, bồi dưỡng học sinh giỏi, bồi dưỡng

Casio, ôn thi tốt nghiệp trung học phổ thông quốc gia.

- Làm tài liệu tự bồi dưỡng bản thân.

- Cung cấp cho học sinh hệ thống kiến thức về một số dạng bài tập hoán

vị gen.

- Rèn kĩ năng tư duy logic, giúp học sinh tự tin hơn khi học bộ môn.

DeThi.edu.vn

- 2 -

III. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

- Nghiên cứu trong phạm vi các dạng bài tập quy luật di truyền phần Hoán

vị gen và thực hiện ở nhóm học sinh giỏi lớp 11a2, 12a6 trường trung học phổ

thông Phú Tâm.

IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Từ thực tiễn tại trường trung học phổ thông Phú Tâm

- Tham khảo tài liệu từ các sách tham khảo, sách giáo khoa, sách giáo

viên, đề thi học sinh giỏi tỉnh, đề thi casio, đề thi trung học phổ thông quốc gia

và từ mạng internet.

V. TÍNH MỚI CỦA ĐỀ TÀI

- Bổ sung và hoàn thiện đầy đủ lý thuyết hoán vị gen bằng sơ đồ, dùng

phép quy nạp theo từng dạng bài tập.

- Vận dụng được kiến thức liên môn trong giải bài tập Sinh học.

- Giúp cho học sinh làm chủ môn Sinh một cách dễ dàng.

PHẦN II: NỘI DUNG

I. THỰC TRẠNG

1. Thuận lợi:

- Được sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát và kịp thời của ban giám hiệu, cơ sở

vật chất và trang thiết bị phục vụ tương đối đủ cho việc dạy và học .

- Giáo viên có trình độ chuyên môn vững, có tinh thần trách nhiệm cao,

có lòng đam mê và nhiệt tình trong công việc.

- Học sinh được trang bị đầy đủ đồ dùng học tập.

2. Khó khăn:

- Sách giáo khoa chủ yếu là lý thuyết, ít có công thức.

- Số tiết bài tập ít, giáo viên không có thời gian trên lớp để giải các dạng

bài tập dẫn đến học sinh chưa tích cực học tập và sợ bài tập môn Sinh.

DeThi.edu.vn

- 3 -

- Giáo viên dạy phải dành nhiều thời gian cho việc tự học, tự nghiên cứu,

tự sưu tầm tài liệu tham khảo để tìm ra cách giải bài tập.

- Khi gặp bài tập khó phải mất nhiều thời gian nghiên cứu.

II. CƠ SỞ LÝ THUYẾT: Grap quy luật hoán vị gen

Cơ sở vật chất di truyền Cơ chế di truyền

Thí nghiệm của Morgan và hiện tượng hoán vị gen:

PTC : ♀ thân xám, cánh dài x ♂ thân đen, cánh cụt

F1: 100% thân xám, cánh dài

Lấy con ♀ ở F1 lai phân tích:

Con ♀ thân xám, cánh dài x con ♂ thân đen, cánh cụt

F2: 965 con xám, cánh dài (41,5 %) : 944 con đen, cánh cụt (41,5 %):

206 con xám, cánh ngắn (8,5 %): 185 con đen, cánh dài (8,5 %)

Phân tích thí nghiệm:

- Xuất hiện những tính trạng mới không có ở bố mẹ.

- Tỉ lệ xuất hiện các kiểu hình ngẫu nhiên.

2 loại kiểu hình chiếm tỉ lệ lớn bằng nhau

2 loại kiểu hình chiếm tỉ lệ nhỏ bằng nhau

Điều kiện nghiệm đúng:

Có sự bắt chéo và trao đổi đoạn giữa các cromatic trong cặp NST kép tương đồng

Ý nghĩa:

- Tăng biến dị tổ hợp: Các gen quý trên cặp NST tương đồng được tổ hợp lại.

- Lập bản đồ gen

Hoán …