45 ngày chinh phục Hóa học Lớp 12 mục tiêu 7 điểm - Bài 1 Este

45 NGÀY CHINH PHỤC HÓA HỌC LỚP 12 MỤC TIÊU 7 ĐIỂM – Biên soạn: Thầy Nguyễn Minh Tuấn – THPT chuyên Hùng Vương

Trên bước đường thành công không có dấu chân của những kẻ lười biếng ! 1

BÀI 1: ESTE

I. CÂU HỎI TỰ LUẬN Câu 1: Điền từ hoặc cụm từ vào chỗ trống để hoàn thành các câu sau: - Este là hợp chất hữu cơ, được tạo thành khi thay thế nhóm …(1)…………. ở nhóm cacboxyl của axit cacboxylic bằng nhóm …(2)……………. - Este đơn chức có công thức chung là …(3)…………….; trong đó R là gốc hiđrocacbon hoặc H; R’ là gốc hiđrocacbon. - Este no, đơn chức được tạo thành từ axit no, đơn chức mạch hở và ancol no, đơn chức mạch hở có công thức phân tử là …(4)………………….. (với ). - Các este là chất …(5)……………. hoặc chất …(6)……………….. ở điều kiện thường và chúng hầu như không tan trong …(7)…………………. So với các axit đồng phân hoặc ancol có cùng khối lượng mol phân tử hoặc phân tử có cùng số nguyên tử cacbon thì este có nhiệt độ sôi và độ tan trong nước …(8)……………………. - Sở dĩ có sự khác nhau nhiều về độ tan và nhiệt độ sôi giữa este với axit và ancol là do este không tạo được liên kết …(9)………………. giữa các phân tử este với nhau và liên kết …(10)……………….. giữa các phân tử este với các phân tử nước rất kém. - Các este thường có mùi đặc trưng: isoamyl axetat có mùi …(11)……………….; etyl butirat và etyl propionat có mùi…(12)…………………; geranyl axetat có mùi …(13)……………………. - Do có khả năng …(14)…………………. tốt nhiều chất nên một số este được dùng làm dung môi để tách, chiết chất hữu cơ (etyl axetat), pha sơn (butyl axetat),… - Một số polime của este được dùng để sản xuất …(15)………………… như poli(vinyl axetat), poli(metyl metacrylat),... hoặc dùng làm keo dán. - Một số este có …(16)………………., không độc, được dùng làm chất tạo hương trong công nghiệp thực phẩm (benzyl fomiat, etyl fomiat,...), mĩ phẩm (linalyl axetat, geranyl axetat,...). Câu 2: Điền thông tin còn thiếu và đánh dấu ۷ (có, đúng) vào ô trống thích hợp trong bảng sau:

Bảng 1: Tên gọi của este CÔNG THỨC ESTE

(RCOOR’)

CÔNG THỨC GỐC AXIT (RCOO– )

TÊN GỌI

CÔNG THỨC GỐC ANCOL (R’–)

TÊN GỌI

TÊN GỌI CỦA ESTE =TÊN GỐC R’+TÊN GỐC RCOO HCOOCH3 CH3COOC2H5

Phenyl fomat Metyl acrylat CH3CH2COOCH3 CH3COOCH(CH3)2 CH3COOCH2CH2CH(CH3)2 C6H5COOCH=CH2

Anlyl axetat Benzyl fomat Metyl metacrylat Propyl axetat Bảng 2: Đồng phân este CÔNG THỨC PHÂN TỬ CỦA ESTE

ĐỒNG PHÂN CẤU TẠO

C2H4O2 C3H6O2

n 2 

DeThi.edu.vn

45 NGÀY CHINH PHỤC HÓA HỌC LỚP 12 MỤC TIÊU 7 ĐIỂM – Biên soạn: Thầy Nguyễn Minh Tuấn – THPT chuyên Hùng Vương

Trên bước đường thành công không có dấu chân của những kẻ lười biếng ! 2

C4H8O2

C3H4O2 C4H6O2

Bảng 3: Tính chất hóa học của este PHẢN ỨNG THỦY PHÂN CÔNG THỨC

trong dd NaOH

trong dd H2SO4

PHẢN ỨNG VỚI H2 (to, Ni)

PHẢN ỨNG VỚI dd Br2

PHẢN ỨNG VỚI dd AgNO3/NH3 HCOOCH3 CH3COOCH3 HCOOC6H5 (phenyl fomat) CH2=CHCOOCH3 CH3COOCH=CH2

Bảng 4: Phản ứng thể hiện tính chất hóa học của este

Câu 3: Bài toán thủy phân este đơn chức a. Xà phòng hoá hoàn toàn 8,8 gam CH3COOC2H5 trong 150 ml dung dịch NaOH 1,0 M. Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được m gam chất rắn khan. Tính giá trị của m. b. Xà phòng hóa hoàn toàn 14,8 gam hỗn hợp etyl fomat và metyl axetat (tỉ lệ mol 1 : 1) trong dung dịch KOH lấy dư. Sau phản ứng thu được m gam muối khan. Tính giá trị m. c. Cho 13,6 gam phenyl axetat tác dụng với 200 ml dung dịch NaOH 1,5M đun nóng. Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được dung dịch X. Cô cạn X thu được a gam chất rắn khan. Tính giá trị của a. d. Đun nóng 0,1 mol este đơn chức X với 135 ml dung dịch NaOH 1M. Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, cô cạn dung dịch thu được ancol etylic và 10,8 gam chất rắn khan. Xác định công thức cấu tạo của X. Câu 4: Bài toán đốt cháy este a. Đốt cháy hoàn toàn 15,84 gam hỗn hợp 2 este CH3COOC2H5 và C2H5COOCH3, cho toàn bộ sản phẩm cháy qua dung dịch nước vôi trong thấy khối lượng bình tăng m gam. Tính giá trị của m.

ot 3 HCOOCH NaOH   3 2 2 CH COOCH CH Br  



o 3 3 2

t CH COOCH(CH ) NaOH 



2 3 3 2 CH C(CH )COOCH Br  



o 2 3 3

t CH C(CH )COOCH NaOH  …