Tài liệu Hóa học Lớp 12 - Thí nghiệm Điều chế Etyl Axetat (CHCOOCH)

“Đời học sinh là những tháng năm tươi đẹp nhất – Chị muốn được sống lại 1 lần nữa cùng các em !” Trang 1

THÍ NGHIỆM 1: ĐIỀU CHẾ ETYL AXETAT (CH3COOC2H5) 1. Tiến hành

Bước 1: Cho 1 ml C2H5OH, 1 ml CH3COOH và vài giọt dung dịch H2SO4 đặc vào ống nghiệm. Bước 2: Lắc đều ống nghiệm, đun nóng nhẹ trên ngọn lửa đèn cồn (hoặc đun cách thủy) khoảng 5 - 6 phút

ở 65 - 70oC. Bước 3: Làm lạnh, sau đó rót 2 ml dung dịch NaCl bão hòa vào ống nghiệm.

2. Hiện tượng – Giải thích - Hiện tượng: Có lớp este mùi thơm tạo thành nổi lên trên dung dịch NaCl. - Giải thích: Do axit phản ứng với ancol tạo thành este có mùi thơm, este nhẹ không tan trong dung dịch NaCl bão

hòa nên nổi lên trên.

PTHH: CH3COOH + C2H5OH

2 4

o

H SO đặc

t   CH3COOC2H5 + H2O

Hình 1 - Thí nghiệm điều chế etyl axetat – Chưng cất sau đó chiết thu được este

3. Một số vấn đề cần lưu ý ● Axit cacboxylic & ancol phải nguyên chất để phản ứng điều chế este đạt hiệu suất cao. ● Nhiệt kế : Kiểm soát nhiệt độ trong quá trình đun. ● Phải đun cách thủy (65-70oC), không đun sôi để tránh bay hơi các nguyên liệu và tránh tạo nên sản phẩm phụ. ● Đá bọt : Giúp hỗn hợp chất lỏng sôi êm dịu. Có thể thay đá bọt bằng cát sạch, mảnh sứ. ● H2SO4 phải đặc vừa làm xúc tác, vừa giúp hút nước (Tăng H%). Lưu ý không thể dùng H2SO4 loãng hay HCl, HNO3 vì không có khả năng hút nước. ● Phản ứng xảy ra luôn thuận nghịch. ● Ống sinh hàn : Giúp ngưng tụ và giảm bớt sự thất thoát của chất lỏng do nước trong ống sinh hàn tạo môi trường nhiệt độ thấp để hóa lỏng hơi. ● Nước đá (lạnh) : Giúp este ngưng tụ và tách lớp este ra dễ hơn (có thể thay nước lạnh bằng dd NaCl bão hòa hoặc KCl bão hòa mục đích để làm tăng khối lượng riêng của dung dịch và giảm độ tan của etyl axetat sinh ra.) ● Phải tắt đèn cồn trước khi tháo ống dẫn khí để tránh hơi este chưa thoát ra hết bắt lửa cháy. ● Ống thu được este luôn 2 tách lớp do có cả axit và ancol dư (Este nổi lên trên còn hỗn hợp axit, ancol ở dưới). ● Muốn thu được este phải tách este ra khỏi hỗn hợp bằng phương pháp chiết (lỏng – lỏng) : ● Chất lỏng Y chứa : Lượng dư (Axit cacboxylic & Ancol) + Este + Hơi nước nhưng lưu ý không có H2SO4 vì H2SO4 không bay hơi mà vẫn ở trong dung dịch X trình trên⟶ Dùng NaHCO3, Na2CO3,... để trung hòa axit cacboxylic dư trong Y (chuyển về muối CH3COONa), phần trên là este chưa khô & sạch hoàn toàn nên phải dùng thêm CaCl2 khan (chất hút ẩm mạnh) để hút nước & ancol và sau khi hút ẩm CaCl2 vẫn ở dạng rắn nên dễ tách este hơn H2SO4 ở dạng lỏng vì vậy không dùng H2SO4 đặc (hút ẩm) thay cho CaCl2 vì H2SO4 đặc có thể khiến 1 phần este bị thủy phân.

DeThi.edu.vn

“Đời học sinh là những tháng năm tươi đẹp nhất – Chị muốn được sống lại 1 lần nữa cùng các em !” Trang 2

Câu 1: Tiến hành thí nghiệm điều chế etyl axetat theo các bước sau đây: Bước 1: Cho 1 ml C2H5OH, 1 ml CH3COOH và vài giọt dung dịch H2SO4 đặc vào ống nghiệm. Bước 2: Lắc đều ống nghiệm, đun cách thủy (trong nồi nước nóng) khoảng 5 – 6 phút ở 65 – 70oC. Bước 3: Làm lạnh, sau đó rót 2 ml dung dịch NaCl bão hòa vào ống nghiệm. Phát biểu nào sau đây sai? ◯ A. H2SO4 đặc có vai trò vừa làm chất xúc tác vừa làm tăng hiệu suất tạo sản phẩm. ◯ B. Mục đích chính của việc thêm dung dịch NaCl bão hòa là để tránh phân hủy sản phẩm. ◯ C. Sau bước 2, trong ống nghiệm vẫn còn C2H5OH và CH3COOH. ◯ D. Sau bước 3, chất lỏng trong ống nghiệm tách thành hai lớp.

[ Đề thi thử THPTQG – THPT Chuyên Gia Định – Hồ Chí Minh – Năm 2021 ] Câu 2: Tiến hành thí nghiệm theo các bước sau: Bước 1: Cho 1 ml ancol etylic, 1 ml axit axetic và 1 giọt axit sunfuric đặc vào ống nghiệm, lắc đều. Bước 2: Đem ống nghiệm đun cách thủy khoảng 5 – 6 phút trong nồi nước nóng 65 – 70°C. Bước 3: Làm lạnh ống nghiệm rồi tiếp tục thêm vào 2 ml dung dịch NaCl bão hòa. Phát biểu nào sau đây về thí nghiệm trên sai? ◯ A. Sau bước 1, các chất trong ống nghiệm tan vào nhau tạo thành dung dịch đồng nhất. ◯ B. Ở bước 2, có thể sử dụng nhiệt kế để kiểm soát nhiệt độ trong quá trình đun nóng. ◯ C. Ở bước 3, dung dịch NaCl …