Chuyên đề thu thập số liệu thống kê, tần số, bảng tần số các giá trị của dấu hiệu

Trang 1

CHƯƠNG 3. THỐNG KÊ

BÀI 1. THU THẬP SỐ LIỆU THỐNG KÊ, TẦN SỐ.

BẢNG TẦN SỐ CÁC GIÁ TRỊ CỦA DẤU HIỆU

Mục tiêu

 Kiến thức

+ Nêu được một số khái niệm về bảng thống kê: dấu hiệu, đơn vị điều tra, giá trị dấu hiệu, tần số.

+ Nhận biết được ý nghĩa tác dụng của việc thu thập số liệu thống kê.

+ Hiểu được ý nghĩa của bảng tần số.

 Kĩ năng

+ Lập được bảng số liệu thống kê.

+ Lập được bảng tần số để ghi lại các số liệu thu thập được qua điều tra.

+ Sử dụng được các số liệu trong bảng số liệu thống kê và bảng tần số.

Trang 2

I. LÍ THUYẾT TRỌNG TÂM

Bảng thống kê số liệu

 Khi quan tâm đến một vấn đề, người ta quan sát, đo

đạc, ghi chép lại các số liệu về đối tượng quan tâm để lập nên

các bảng số liệu thống kê.

 Các số liệu thu thập được khi điều tra về một dấu hiệu

nào đó gọi là số liệu thống kê.

Điểm kiểm tra 1 tiết môn Toán gần đây

nhất của các bạn trong tổ em được cho

trong bảng sau:

5 6 8 9 9

7 8 5 7 10

Dấu hiệu, đơn vị điều tra

 Vấn đề hay hiện tượng mà người điều tra nghiên cứu,

quan tâm tìm hiểu gọi là dấu hiệu (thường được kí hiệu bằng

các chữ in hoa X, Y,…)

 Mỗi đơn vị được quan sát đo đạc là một đơn vị điều

tra.

 Mỗi đơn vị điều tra (số liệu) cho tương ứng một số

liệu là một giá trị của dấu hiệu.

 Tập hợp các đơn vị điều tra cho tương ứng một dãy

giá trị của dấu hiệu.

Dấu hiệu trong ví dụ trên là điểm kiểm

tra 1 tiết.

Đơn vị điều tra trong ví dụ trên là môn

Toán.

Tần số của mỗi giá trị, bảng tần số

 Giá trị của dấu hiệu thường được kí hiệu là x và tần số

của giá trị thường được kí hiệu là n.

 Số tất cả các giá trị (không nhất thiết khác nhau) của

dấu hiệu bằng số đơn vị điều tra. Kí hiệu là N.

 Số lần xuất hiện của một giá trị trong dãy giá trị của

dấu hiệu là tần số của giá trị đó.

 Bảng thống kê các giá trị khác nhau của dãy và các

tần số tương ứng là bảng tần số.

Trong bảng trên, giá trị 5 xuất hiện 2

lần, nên tần số của giá trị 5 là 2.

Bảng tần số các giá trị của dấu hiệu

 Từ bảng số liệu thống kê ban đầu có thể lập được

bảng "tần số" (bảng phân phối thực nghiệm của dấu hiệu).

 Bảng tần số thường được lập như sau:

+ Vẽ một khung hình chữ nhật gồm hai dòng.

+ Dòng trên ghi các giá trị khác nhau của dấu hiệu theo

thứ tự tăng dần.

+ Dòng dưới ghi các tần số tương ứng với mỗi giá trị

đó.

Giá trị Tần số

5 2

6 1

7 2

8 2

9 2

10 1

Trang 3

 Bảng tần số giúp người điều tra dễ dàng đưa ra những

nhận xét chung về sự phân phối các giá trị của dấu hiệu và

tiện lợi cho việc tính toán sau này.

II. CÁC DẠNG BÀI TẬP

Dạng 1. Lập bảng số liệu thống kê ban đầu

Phương pháp giải

Khi lập bảng số liệu thống kê ban đầu cho một

cuộc điều tra, ta thường phải xác định: dấu hiệu

(các vấn đề hay hiện tượng mà ta quan tâm tìm

hiểu), đơn vị điều tra, các giá trị của dấu hiệu.

Ví dụ: Lập bảng số liệu thống kê ban đầu cho cuộc

điều tra về điểm kiểm tra 1 tiết môn Toán gần đây

nhất của các bạn trong tổ em.

Hướng dẫn giải

Điểm kiểm tra 1 tiết môn Toán gần đây nhất của

các bạn trong tổ em:

5 6 8 9 9

7 8 5 7 10

Ví dụ mẫu

Ví dụ 1. Lập bảng số liệu thống kê ban đầu cho cuộc điều tra về điểm kiểm tra học kỳ 2 môn Toán của

các bạn trong lớp em.

Hướng dẫn giải

Điểm kiểm tra học kỳ 2 môn Toán của các bạn trong lớp em:

6 7 8 8 7 8

7 9 9 7 9 5

7 8 5 6 8 10

10 9 7 10 9 7

8 6 8 8 9 9

Ví dụ 2. Lập bảng số liệu thống kê ban đầu cho cuộc điều tra về số học sinh nam khối 7 của trường em.

Hướng dẫn giải

Số học sinh nam khối 7 của trường em:

Số thứ tự Lớp Số học sinh nam

1 7A 20