BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM ĐẠO HÀM
KHÁI NIỆM ĐẠO HÀM
A. LÝ THUYẾT
1. Định nghĩa đạo hàm tại một điểm.
Cho hàm số y f x xác định trên ;a b và 0 ; x a b . Nếu tồn tại giới hạn (hữu hạn)
0
0
0 lim x x
f x f x x x
thì giới hạn đó được gọi là đạo hàm của hàm số y f x tại điểm 0x .
Kí hiệu: 0 f x hoặc 0 y x . Vậy
0
0 0
0 lim x x
f x f x f x x x
.
STUDY TIP
Nếu 0 x x x và 0 0 0 y f x f x f x x f x thì 0 0 lim
x
y f x x
.
✓ x gọi là số gia của đối số tại điểm 0x . ✓ y gọi là số gia của hàm số tương ứng. 2. Đạo hàm bên trái, bên phải.
a) Đạo hàm bên trái.
0
0 0 0 0 lim lim x x x f x f x y f x x x x
trong đó 0 x x được hiểu là 0 x x và 0 x x .
b) Đạo hàm bên phải.
0
0 0 0 0 lim lim x x x f x f x y f x x x x
trong đó 0 x x được hiểu là 0 x x và 0 x x .
Nhận xét: Hàm số f x có đạo hàm tại điểm 0x 0 f x và 0 f x tồn tại và bằng nhau. Khi đó
0 0 0 f x f x f x .
3. Đạo hàm trên khoảng, trên đoạn.
a) Hàm số y f x được gọi là có đạo hàm trên khoảng ;a b nếu có đạo hàm tại mọi điểm trên khoảng
đó.
b) Hàm số y f x được gọi là có đạo hàm trên đoạn ;a b nếu có đạo hàm trên khoảng ;a b và có
đạo hàm phải tại a và đạo hàm trái tại b .
4. Quan hệ giữa sự tồn tại của đạo hàm và tính liện tục của hàm số.
- Nếu hàm số y f x có đạo hàm tại điểm 0x thì nó liên tục tại điểm đó.
STUDY TIP
✓ Hàm số liên tục tại điểm 0x có thể không có đạo hàm tại điểm đó.
✓ Hàm số không liên tục tại 0x thì không có đạo hàm tại điểm đó. B. CÁC DẠNG TOÁN TÍNH ĐẠO HÀM BẰNG ĐỊNH NGHĨA
DeThi.edu.vn
Phương pháp:
1. Tính đạo hàm của hàm số y f x tại điểm 0x bằng định nghĩa.
Cách 1:
- Tính
0
0
0 lim x x
f x f x x x
(1).
- Nếu tồn tại giới hạn (1) thì hàm số có đạo hàm tại 0x và ngược lại thì hàm số không có đạo
hàm tại 0x . Cách 2: Tính theo số gia.
- Cho 0x một số gia x : 0 0 0 x x x y f x x f x .
- Lập tỉ số y x .
- Tính giới hạn
0 lim
x
y x
.
2. Mối quan hệ giữa tính liên tục vào đạo hàm.
- Hàm số y f x liên tục tại điểm 0x
0
0 0 lim lim 0 x x x f x f x .
- Hàm số y f x có đạo hàm tại điểm 0x y f x liên tục tại điểm 0x .
- Hàm số y f x liên tục tại điểm 0x chưa chắc có đạo hàm tại điểm 0x .
Ví dụ 1. Cho hàm số 1 f x x . Tính đạo hàm của hàm số tại điểm 0 1 x .
A. 2 4 . B. 2 2 . C. 2 2 . D. 2 3 .
Lời giải
Đáp án A.
Cách 1: Xét
1 1 1 1 2 lim lim 1 1 x x f x f x x x
1
1 lim
1 1 2 x
x
x x
1
1 1 lim
1 2 2 2 x x
2 4 .
Cách 2:
1 1 2 2 y f x f x .
2 2 y x x x .
0 0 0 0 2 2 1 2 lim lim lim lim 4 2 2 2 2 x x x x y x x x x x x x
.
STUDY TIP
Nhân lượng liên hợp: a b a b
a b
và
2 a b a b
a b
.
Giải theo cách 1 tỏ ra đơn giản và nhanh hơn cách 2.
DeThi.edu.vn
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.