Chuyên đề 01: TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ VAI TRÒ CỦA NƯỚC VỚI THỰC VẬT
A. KIẾN THỨC CẦN NẮM
1. Vai trò của nước và nhu cầu nước đối với thực vật
- Nước điều hòa nhiệt độ cơ thể.
- Nước là dung môi hòa tan các chất trong cơ thể.
- Nước tham gia vào thành phần cấu tạo của tế bào.
- Nước đảm bảo độ nhớt chất nguyên sinh, độ bền vững của hệ thống keo.
- Nước là môi trường thuận lợi cho các phản ứng trao đổi chất và tham gia các phản ứng sinh hóa trong
cơ thể.
2. Quá trình hấp thụ nước ở rễ
(Lưu ý giảm tải của BGD: Rễ là cơ quan hấp thụ nước và ion khoáng / thuộc Mục I trang 6 và mục III
trang 9 - SGK)
2.1. Đặc điểm của bộ rễ liên quan đến quá trình hấp thụ nước
- Bộ rễ phát triển rất mạnh về số lượng, kích thước và diện tích.
- Cấu tạo rễ thích nghi chức năng hút nước từ đất:
+ Miền sinh trưởng: có thể sinh các rễ bên.
+ Miền hấp thụ: mang nhiều lông hút (thành mỏng không có cutin), có 1 không bào trung tâm lớn, có
nhiều ty thể → tạo áp suất thẩm thấu (ASTT) lớn).
+ Miền trưởng thành: nhóm các tế bào phân sinh làm cho rễ dài ra.
+ Chóp rễ: che chở mô phân sinh tận cùng của rễ khỏi bị huỷ hoại.
2.2. Con đường hấp thụ nước: có 3 giai đoạn
a. Giai đoạn nước từ đất vào lông hút:
- Cây hút được nước tự do và liên kết không chặt.
- Cây hút theo cơ chế thẩm thấu do sự chênh lệch áp suất thẩm thấu (từ nơi có áp suất thẩm thấu thấp →
áp suất thẩm thấu cao hay từ nơi có thế nước cao → thế nước thấp hơn hay từ nơi có nồng độ nhược
trương → ưu trương).
b. Giai đoạn nước từ lông hút vào mạch gỗ (xilem) của rễ:
(I - con đường tế bào chất; II - con đường gian bào)
Hình vẽ: Con đường xâm nhập của nước và ion khoáng vào rễ cây
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.