BÀI 3. GIÁ TRỊ LỚN NHẤT, GIÁ TRỊ NHỎ NHẤT CỦA HÀM SỐ
A. KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NẮM
Cho hàm số y f x xác định trên tập D.
+) Số M được gọi là giá trị lớn nhất (GTLN) của hàm số y f x trên tập D nếu f x M với mọi
x D và tồn tại 0 x D sao cho 0 f x M .
Kí hiệu: max D M f x
+) Số m được gọi là giá trị nhỏ nhất (GTNN) của hàm số y f x trên tập D nếu f x m với mọi
x D và tồn tại 0 x D sao cho 0 f x m
Kí hiệu: min D m f x
SƠ ĐỒ HỆ THỐNG HÓA
Số M được gọi là giá trị lớn nhất (GTLN) của hàm số y f x trên tập D nếu
f x M với mọi x D và tồn tại 0 x D sao cho 0 f x M .
Kí hiệu: max D M f x
Cho hàm số
y f x xác định
trên tập D
Số m được gọi là giá trị nhỏ nhất (GTNN) của hàm số y f x trên tập D nếu
f x m với mọi x D và tồn tại 0 x D sao cho 0 f x m .
Kí hiệu: min D m f x
B. PHÂN LOẠI VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TẬP
Dạng 1: Tìm GTLN – GTNN của hàm số y = f(x) trên một khoảng
1. Phương pháp giải
Ta thực hiện các bước sau
Bước 1. Tìm tập xác định (nếu đề chưa cho khoảng).
Bước 2. Tính y f x ; tìm các điểm mà đạo hàm bằng không hoặc không xác định.
Bước 3. Lập bảng biến thiên
Bước 4. Kết luận
Lưu ý: Có thể dùng máy tính cầm tay để giải.
Bước 1. Để tìm giá trị lớn nhất, giá trị nhỏ nhất của hàm số y f x trên miền (a; b) ta sử dụng máy
tính Casio với lệnh MODE 7 (MODE 9 lập bảng giá trị)
Bước 2. Quan sát bảng giá trị máy tính hiển thị, giá trị lớn nhất xuất hiện là max, giá trị nhỏ nhất xuất
hiện là min.
- Ta thiết lập miền giá trị của biến x Start a End b Step 19
b a (có thể làm tròn để Step đẹp).
Chú ý: Khi đề bài liên có các yếu tố lượng giác sinx, cosx, tanx… ta chuyển máy tính về chế độ Radian.
2. Bài tập
Bài tập 1. Cho hàm số
6 5 2 1 2 1 1 3 5 2 f x x x x x .Khẳng định nào sau đây đúng?
A. 17 max 30 f x B. 47 max 30 f x
C. 67 max 30 f x D. Hàm số không tồn tại giá trị lớn nhất
Hướng dẫn giải
Chọn B
Tập xác định D
Ta có 5 4 4 2 2 1 1 2 1 f x x x x x x
Khi đó 4 0 1 2 1 0 1 f x x x x
Bảng biến thiên
Dựa vào bảng biến thiên, ta thấy 47 max 30 f x tại 1 x
Bài tập 2. Gọi a là giá trị lớn nhất của hàm số 2 6 8 1
x f x x trên khoảng ; 1 . Khi đó giá trị của
biểu thức 2 6 8 1 a P a bằng
A. 22 5 B. 6 13 C. 58 65 D. 74 101
Hướng dẫn giải
Chọn C
Hàm số liên tục trên khoảng ; 1
Ta có
2
2 2 8 12 8
1
x x f x x
Khi đó
2 2 ; 1 0 8 12 8 0 1 ; 1 2
x f x x x x
Bảng biến thiên
Dựa vào bảng biến thiên, ta thấy 2 ;1 6 8 58 max 8 1 65 a f x P a
Bài tập 3. Cho hàm số
2
2 1 1 x x y f x x x . Trong các khẳng định sau, khẳng định nào đúng?
A. min 1 f x B. 1 min 3 f x
C. min 3 f x D. Hàm số không có giá trị nhỏ nhất
Hướng dẫn giải
Chọn B
Tập xác định D
Ta có
2 2
2 2 2 2 2
2 1 2 2 1 2 2 2 1 1 1 1
x x x x x x y f x y x x x x x x
Do đó 2 0 2 2 0 1 y x x
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.