Chương I
SỰ HÌNH THÀNH TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI
SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THÚ HAI
(1945 — 1949)
Bài 1
SỰ HINH THÀNH TRAT TỰ THẾ GIỚI MỚI
SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI (1945 - 1949)
Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc đã mở ra một giai đoạn phát triển
mới của tình hình thế giới. Một trật tự thế giới mới được hình thành với
đặc trưng lớn là thế giới chia thành hai phe - tư bản chủ nghĩa và xã
hội chủ nghĩa, do hai siêu cường Mĩ và Liên Xô đứng đầu mỗi phe.
Các quốc gia trên thế giới trong những năm đầu sau chiến tranh dần
dần bị phân hoá theo đặc trưng đó. Liên hợp quốc ra đời như một công
cụ duy trì trật tự thế giới mới vừa được hình thành.
I— HỘI NGHỊ IANTA (2~1945) VÀ NHỮNG THOẢ THUẬN CỦA BA CƯỜNG QUỐC
Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn kết thúc.
Nhiều vấn đề quan trọng và cấp bách đặt ra trước các cường quốc Đồng minh.
Đó là : 1. Nhanh chóng đánh bại hoàn toàn các nước phát xít ; 2. Tổ chức lại thế
giới sau chiến tranh ; 3. Phân chia thành quả chiến thắng giữa các nước thắng trận.
Trong bối cảnh đó, một hội nghị quốc tế đã được triệu tập tại Ianta (Liên Xô) từ
ngày 4 đến ngày 11 — 2 — 1945, với sự tham dự của nguyên thủ ba cường quốc là
I Xtalin (Liên Xô), Ph. Rudoven (M7ĩ) và U. Sớcsin (Anh).
Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô - I Xtalin (từ trái
sang phải) tại Hội nghị lanta
Hội nghị đã đưa ra những quyết định quan trọng :
— Thống nhất mục tiêu chung là tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít Đức và chủ
nghĩa quân phiệt Nhật Bản. Để nhanh chóng kết thúc chiến tranh, trong thời gian
từ 2 đến 3 tháng sau khi đánh bại phát xít Đức, Liên Xô sẽ tham chiến chống Nhật
ở châu Á.
— Thành lập tổ chức Liên hợp quốc nhằm duy trì hoà bình, an ninh thế giới.
— Thoả thuận về việc đóng quân tại các nước nhằm giải giáp quân đội phát xít,
phân chia phạm vi ảnh hưởng ở châu Âu và châu Á.
Ở châu Âu, quân đội Liên Xô chiếm đóng miền Đông nước Đức, Đông Béclin
và các nước Đông Âu ; quân đội Mĩ, Anh và Pháp chiếm đóng miền Tây nước
Đức, Tây Béclin và các nước Tây Âu. Vùng Đông Âu thuộc phạm vi ảnh hưởng
của Liên Xô, vùng Tây Âu thuộc phạm vi ảnh hưởng của Mĩ. Hai nước Áo và
Phần Lan trở thành những nước trung lập.
Ở châu Á, Hội nghị chấp nhận những điều kiện để Liên Xô tham chiến chống
Nhật : 1. Giữ nguyên trạng Mông Cổ ; 2. Khôi phục quyền lợi của nước Nga
đã bị mất do cuộc chiến tranh Nga - Nhật năm 1904 : trả lại cho Liên Xô miền
Nam đảo Xakhalin ; Liên Xô chiếm 4 đảo thuộc quần đảo Curin.
Quân đội Mĩ chiếm đóng Nhật Bản. Ở bán đảo Triều Tiên, Hồng quân Liên Xô
chiếm đóng miền Bắc và quân Mĩ chiếm đóng miền Nam, lấy vĩ tuyến 38 làm
ranh giới. Trung Quốc cần trở thành một quốc gia thống nhất và dân chủ ;
Chính phủ Trung Hoa Dân quốc cần cải tổ với sự tham gia của Đảng Cộng
sản và các đảng phái dân chủ ; trả lại cho Trung Quốc vùng Mãn Châu, đảo
Đài Loan và quần đảo Bành Hồ. Các vùng còn lại của châu Á (Đông Nam Á,
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.