LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH
BÀI TậP
I.ĐỌC
1. Trình bày đặc điểm của văn bản (VB) truyện, VB truyền thuyết.
2. Ý nào dưới đây không thể hiện đặc điểm của nhân vật truyền thuyềt?
a. Thường có những điểm khác lạ về lai lịch, phẩm chất, tài năng, sức
b. Nhân vật là những người bình thường, nghèo khổ.
c. Thường gắn với sự kiện lịch sử và có công lớn đối với cộng đồng.
d. Được cộng đồng truyền tụng, tôn thờ.
3. Đặc điểm nào dưới đây không phải là đặc điểm của côt truyện truyền thuyềt?
a. Thường xoay quanh công trạng, kì tích của nhân vật mà cộng đồng
truyền tụng, tôn thờ.
b. Thường sử dụng wỄu tố kì ảo nhằm thể hiện tài năng, sức mạnh khác
thường của nhân vật.
c. Thường kết thúc có hậu: thưởng phạt phân minh.
d Cuối truyện thường gợi nhắc các dầu tích xưa còn lưu lại đến hiện tại.
4. Đọc VB dưới đây và trả lời các câu hỏi bên dưới:
TRUYỆN THUYẾT VỀ NGỌC BÀ THIÊN YANA
Xưa, có hai vợ ủồng một lão tiều phu, tuổi đã cao mà vẫn chưa có con.
Họ cất nhà trên núi Đại An, cạnh một cửa sông, sinh Ổng ủ'lng việc đồn củi
và phát rẫy trồng dưa trên triển núi. Nhiều lần thăm rẫy thây hễ trái dưa nào
chín tới đều bị mất, ông lão có ý rình xem kẻ hái trộm dưa là ai.
Một đêm kia, đưới ánh trăng mờ, ông lão bỗng thầấy một cô bé đang hái
trộm dưa. Cô vừa hái dưa vừa tung lên trời để đùa nghịch. Ông lão bèn giữ lại
hỏi, mới biết cô gái mồ côi cha mẹ sông lưu lạc ở vùng này. Thây điện mạo
cô bé khác với người thường, lại ở vào hoàn cảnh đáng thương, vợ chồng ông
lão đem lòng thương mền và đem về làm con nuôi, thương quý như con đẻ
của mình. Vợ chồng ông lão không hay biết rằng: chính cô bé mồ côi ây là
Thiên Y A Na hoá thân.
Đền một ngày kia vùng núi Đại An bị nạn hồng thuỷ, nước sông đâng lên
một màu đỏ đục. Đứng trước cảnh tượng ây, Thiên Y A Na bỗng nhớ tới cảnh
tiên cung, mặt mày ủ đột, rồi đề tự khuây khoả, Thiên Y A Na đi hái hoa quả
trên núi, xếp đá lại, tạo nên một cảnh núi non giả, ngồi ngắm nghía và đùa
nghịch để khỏi bận tâm đến cảnh thuỷ tai đang diễn ra quanh mình. Vì thể,
Thiên Y A Na bị ông lão quở trách nặng lời. Hồi hận vì mình đã làm cho cha
mẹ nuôi phiền lòng, Thiên Y A Na đã dùng phép hoá thân, nhập vào khúc gỗ
trằm đang trôi ra biển cả, rồi dạt vào bờ biển Bắc. Nhân dân địa phương thây
khúc gỗ quý, xúm nhau lại, định khiêng về, nhưng lạ thay hàng trăm người
ghé vai vào đều khiêng không nồi.
Tin đồn đến tai thái tử miền nọ. Thái tử ra tận bờ biển nhắc thử, thì khúc
gỗ được nhắc lên một cách nhẹ nhàng. Cho là điềm lạ, thái tử đem khúc gỗ
về cung cất giữ coi như một vật quý hiểm. Một đêm nằm trằn trọc mãi không
sao ngủ được, thái tử định sang thư phòng xem sách, khi đi ngang qua vườn
thượng uyền, bỗng thây một cô gái trẻ, đẹp đang dạo chơi ở đó. Nghe tiếng
động, cô gái vội vàng chạy về phía hoàng cung rồi biến mắt. Nhưng vào một
đêềm khác, cô gái xuất hiện. Thái tử có ý bí mật theo đối, dò xét đề biết thực
hư. Một cuộc giáp mặt diễn ra quá bât ngờ, cô gái không kịp hoá phép ần
mình vào khúc gỗ, đành phải kề lại lai lịch của mình cho thái tử nghe. Thái tử
đem lòng thương yêu cô gái. Tin này liền đến tai vua cha. Nhà vua cho mời
thầy đoán quẻ. Thây có điềm lành, vua liền cho kết duyên vợ chồng.
Sau mây năm trời chung sông hạnh phúc nơi đất Bắc, Thiên Y A Na vẫn
nhớ về vườn dưa, nơi cha mẹ nuôi sông lam lũ, hiu quạnh. Nỗi thương nhớ
thôi thúc Thiên Y A Na trồn thái tử, bỏ hoàng cung, cùng hai con biến vào
khúc gỗ trằm, theo dòng nước biển trôi về quê hương người Chăm-pa ở cửa
biển Cù Huân.
Nhưng khi trở về Đại An, bà mới biết făng cha mẹ nuôi đã qua đời từ lâu.
Thiên Y A Na bèn lập miều thờ hai ông bà trên núi Đại An. Trong thời gian
ngắn ngủi lưu lại ở Đại An, bà đã tạo lập vườn tược nơi đất cũ, bày dân làng
cách làm ruộng, cách chữa bệnh và nuôi dạy con cái. Sau đó Thiên Y A Na tự
tạc tượng mình bằng khúc gỗ trầm dựng trên núi Cù Lao, rồi cùng hai con ra
đi. Về sau, dân chúng xứ này đem tượng đó vào miều để thờ.
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.