Kỹ năng giải bài toán khoảng cách trong hình học không gian - Trần Thanh Hữu

- 0 -

Sở Giáo dục - Đào tạo Gia Lai Trường Thpt NGUYễN THáI HọC

-----------------

SáNG KIếN KINH NGHIệM

ChuyÊn đề: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP HỌC SINH 12 PHÁT HUY KHẢ NĂNG GIẢI BÀI TOÁN KHOẢNG CÁCH TRONG HÌNH HỌC KHÔNG GIAN Ở KỲ THI

THPT QUỐC GIA .

Người thực hiện: Trần Thanh Hữu Chức vô: Tổ trưởng chuyên môn

Năm học 2017 - 2018

- 1 -

I. MỞ ĐẦU

Mỗi một nội dung trong chương trình toán phổ thông đều có vai trò rất

quan trọng trong việc hình thành và phát triển tư duy của học sinh. Trong quá

trình giảng dạy, giáo viên phải đặt ra cái đích là giúp học sinh nắm được kiến

thức cơ bản, hình thành phương pháp, kỹ năng, kỹ xảo, từ đó tạo được thái độ

và động cơ học tập đúng đắn. Thực tế dạy và học cho chúng ta thấy còn có

nhiều vấn đề cần phải giải quyết như học sinh học hình học còn yếu, chưa

hình thành được kỹ năng, kỹ xảo trong quá trình giải toán hình học không

gian. Đặc biệt năm học 2017- 2018, là năm học có nội dung trắc nghiệm

Toán lớp 11 kỳ thi THPT Quốc gia, những học sinh sử dụng kết quả môn

Toán để xét Đại học - Cao đẳng cần phải làm được câu hỏi về mức độ vận

dụng, đặc biệt là những câu hỏi vận dụng về tính khoảng cách trong hình học

không gian. Để làm được câu hỏi dạng này đòi hỏi học sinh ngoài việc học tốt

kiến thức về hình học không gian còn phải biết vận dụng linh hoạt các

phương pháp để từ đó qui bài toán khó về dễ và phù hợp với trình độ kiến

thức mình đang có đặc biệt là kỹ năng phân tích, xác định phương pháp và

tính toán nhanh để đạt được yêu cầu kiến thức lẫn thời gian của một câu hỏi

trắc nghiệm.

Từ thực tiễn giảng dạy và bồi dưỡng học sinh ôn thi đại học nhiều năm,

cùng với kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy. Tôi xin chia sẻ “ Một số giải

pháp giúp học sinh 12 phát huy khả năng giải bài toán Khoảng cách

trong hình học không gian ở kỳ thi THPT Quốc gia ”.

Đây là một nội dung quan trọng, hay và khó trong chương trình Hình

học lớp 11 nên đã có rất nhiều tài liệu, sách viết cũng như rất nhiều thầy cô

giáo và học sinh say sưa nghiên cứu và học tập. Tuy nhiên việc đưa ra hướng

tiếp cận và quy lạ về quen đối với bài toán này nhiều sách tham khảo vẫn

chưa đáp ứng được cho người đọc. Đặc biệt nhiều em học sinh lớp 12 quên đi

phương pháp tính khoảng cách trong không gian mà các em được học ở lớp

- 2 -

11. Chính vì vậy việc đưa ra sáng kiến kinh nghiệm này là cần thiết, làm các

em hiểu sâu hơn về bài toán này và yêu thích chủ đề khoảng cách trong hình

học không gian.

Trong sáng kiến kinh nghiệm này Tôi đưa ra ba giải pháp để giải quyết

bài toán khoảng cách trong hình học không gian:

* Giải pháp 1: Vận dụng định nghĩa khoảng cách từ một điểm đến một

đường thẳng và mặt phẳng để giải quyết các bài toán khoảng cách.

* Giải pháp 2: Vận dụng thể tích, tỷ số thể tích của tứ diện để giải

quyết bài toán khoảng cách trong hình học không gian.

* Giải pháp 3: Vận dụng phương pháp tọa độ hóa để giải quyết bài

toán khoảng cách trong hình học không gian.

Qua nội dung đề tài này Tôi mong muốn cung cấp cho người đọc nắm

được cách tiếp cận bài toán, quy lạ về quen, đồng thời giúp cho học sinh một

số kiến thức, phương pháp và các kỹ năng cơ bản để học sinh có thể giải

quyết các bài toán khoảng cách trong hình học không gian, hình thành cho các

em thói quen phân tích, tìm tòi tích lũy và rèn luyện tư duy sáng tạo, tự tìm ra

phương pháp giải quyết các bài toán nói chung và bài toán khoảng cách trong

không gian nói riêng. Từ đó các em có hành trang kiến thức chuẩn bị tốt và

đạt kết quả cao trong kỳ thi THPT Quốc gia.

Tôi tập trung nghiên cứu một số tính chất về khoảng cách, nghiên cứu

về câu hỏi khoảng cách trong hình học không gian ở dạng trắc nghiệm khách

quan, nghiên cứu về ứng dụng của thể tích và phương pháp tọa độ trong

không gian vào bài toán khoảng cách trong hình học không gian.

Trong phạm vi của đề tài, Tôi sử dụng kết hợp các phương pháp như:

phương pháp thống kê – phân loại; phương pháp phân tích – tổng hợp- đánh

giá; phương pháp vấn đáp - gợi mở, nêu ví dụ; phương …