70 trọng điểm bồi dưỡng học sinh giỏi môn Toán 70 - (ê Hoành Phò
Bài toán 1. 9: Chứng minh: Nếu tích 2 số nguyên chia hết cho 11 thì có ít nhất
1 số chia hết cho 11.
Hướng dẫn giải
Cho 2 số nguyên m và n có tích mn chia hết cho 11.
Giả sử m và n không chia hết cho 11 thì:
m=11k + rvới knguyên và r= 1,2,.., 10
vàn = 11t+svới tnguyên và s=1,2,...,10.
Do đómn = ( 11k+r)(11t+s) = 11(11kt+ks + tr) +rs.
Vì r,s = 1,2, 10 nên rs không chia hết cho 11
Suy ramn = 11( 11kt + ks + tr) +rs không chia hết cho 11: vô lý.
Bài toán 1. 10: Chứng minh:
a) v là số vô tỉ b) ý2 + v3 là số vô tí.
c) 35 là số vô tỉ.
a) Trước hết ta chứng minh mệnh đề:
Vn e N, nÊ chia hết cho 7 thì n chia hết cho 7.
Giả sử n không chia hếtcho7>nz=7k+r,keN,rz=1,2,.8.
= nÄ = (7k +r)? = 49kˆ + 14rk + r = 7k'+ r
= nÊ không chia hết cho 7: trái giả thiết
Áp dụng: Giả sử 7 là số hữu tỉ.
> vĩ = ằ với n, m nguyên dương, phân só ẵ tối giản
=S n= 7mˆ G)
Do đó rỀ chia hết cho 7. Theo kết quả trên thì n chia hết cho 7
= n=7k, nguyên dương. Thế vào (1): 49k? = 7m2 = mf = 7kˆ.
Do đó mỀ chia hết cho 7 suy ra m chia hết cho 7 nên ầ không tối giản: vô lý.
: Vậy 7 là số vô fĩ.
b) Giả sử 2 + 3 là số hữu tỉ= 2 +v3= p là số hữu tỉ.
2- ñ
> 2+3+2V6 =p°>S Jỗ='²25làsc^Jl1m~.vutỉ.
Tương tự, trước hét ta chứng minh mệnh đề:
Vn e N, nÊ chia hết cho 6 thì n chia hết cho 8.
Sau đó áp dụng tiếp như câu a).
c) Trước héết ta chứng minh mệnh đề:
Vn e N, nŠ chia hết cho 5 thì n chia hết cho 5.
Áp dụng: Giả sử 35 là số hữu tỉ.
Œụ TWHH MTV DỰVH Hbang Việt
%5 = ẹ với n, m nguyên dương, phân só — tối giản
m
315
= nŠ= 5m' (1).Do đó nÊ chia hết cho 5.
Theo kết quả trên thì n chia hết cho 5 = n = 5k, k nguyên dương.
Thế vào (1): 125kŠ = 5m” = m® = 25kŠ,
Do đó m chia hết cho 5 suy ra m chia hết cho 5 nên —` không tối giản: vô lý.
m
Vậy Ÿ5 là số vô tỉ.
Bài toán 1.114:
a) Cho p là số nguyên tố. Chứng minh ýp là số vô t
b) Chứng minh: Nếu số nguyên dương n không phải là một số chính
phương thì vn. là một số vô †ỉ.
Hướng dân giải
a) Giả sử ,jp là số hữu f, JẸ=Ễ với (a,b)=1.
Khi đó a®= pb” nên p | a2. Do.p là số nguyên tố nên suy ra p| a. Đặt a = pm, ta có:
p†m=pb?= b=pm?>p|b? >p|b
Vậy p là ước số chung của a và b. Điều này mâu thuẫn với giả thiết (a, b) =1.
b) Wươc hết, chú ý rằng nếu một số là số chính phương thì trong dang pvhan
tích số đó thành thừa số nguyên tố, các số mũ của mỗi luỹ thừa đều là số
tự nhiên chẵn.
Do đó nếu n khong Weu là số chính phương, thì trong dạng phân tích số n
thành thừa số nguyên tố có ít nhất một thừa số với số mũ lẻ.
Giả sử x/_=——(pJẸ N,qeN).Thé thì ngÊ = pˆ (1).
Wa phải của (1) là một số chính phương, mn về trái của (1) không thể là một
số chính phương, vì có ít nhất một thừa số nguyên tố của dạng phân tích
với số mũ lẻ. Vậy vn # Q.
Bài toán 1. 12: Chứng minh:
a) Có vô hạn số hữu tỉ
b) Trong cách viết thập phân của số v11 thì có ít nhất một chữ số xuất hiện
vô hạn lần.
a) Giả sử có hữu hạn số hữu t, ta có thể sắp xếp k số hữu tỉ này thành dãy
tăng dằn xị <x;<...<xx.
Xét số xq +1 = fflJr1 = nìển với m nguyên, n nguyên khác 0 thì xe +1>xg
n
và là số hữu tỉ: vô lý.
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.