TỔ HỢP XÁC SUẤT
BÀI GIẢNG QUY TẮC ĐẾM – HOÁN VỊ - CHỈNH HỢP – TỔ HỢP
Mục tiêu
Kiến thức
+ Nắm vững quy tắc cộng, quy tắc nhân.
+ Hiểu và phân biệt được các khái niệm: Hoán vị, chỉnh hợp, tổ hợp.
Kĩ năng
+ Vận dụng được quy tắc cộng và nhân cho các bài toán đếm.
+ Giải được các dạng toán đếm liên quan đến tổ hợp, chỉnh hợp.
+ Giải được phương trình liên quan đến công thức tổ hợp, chỉnh hợp.
I. LÍ THUYẾT TRỌNG TÂM
1. Các quy tắc đếm
a) Quy tắc cộng
Định nghĩa
Một công việc nào đó có thể được thực hiện theo một
trong hai phương án A hoặc B . Nếu phương án A có m
cách thực hiện, phương án B có n cách thực hiện và
không trùng với bất kì cách nào trong phương án A thì
công việc đó có m n cách thực hiện.
Công thức
Nếu , A B là các tập hợp không giao nhau thì
. n A B n A n B
b) Quy tắc nhân
Định nghĩa
Một công việc nào đó có thể bao gồm hai công đoạn A và
B . Nếu công đoạn A có m cách thực hiện và ứng với mỗi
cách đó có n cách thực hiện công đoạn B thì công việc đó
có . m n cách thực hiện.
Công thức
Nếu , A B là các tập hữu hạn phần tử thì
. . n A B n A n B
2. Hoán vị
Định nghĩa
Một tập hợp gồm n phần tử 1 . n Mỗi cách sắp xếp n
phần tử theo một thứ tự được gọi là một hoán vị của n
phần tử.
Số hoán vị của n phần tử là: ! 1.2.3... . nP n n
Hoán vị lặp
Cho k phần tử khác nhau 1 2 , ,..., . k a a a Mỗi cách sắp xếp
n phần tử trong đó gồm 1n phần tử 1 2 ; a n phần tử 2;...; k a n
phần tử 1 2 , ,..., k k a n n n n theo một thứ tự được gọi là
một hoán vị lặp cấp n kiểu 1 2 , ,..., k n n n của k phần tử.
Mở rộng: Một công việc được hoàn thành
bởi một trong k phương án
1 2 3 , , ,..., . k A A A A Nếu phương án 1A có 1 m
cách thực hiện, phương án 2 A có 2 m cách
thực hiện,…phương án kA có k m cách thực
hiện và các cách thực hiện của các phương
án trên không trùng nhau thì công việc đó
có 1 2 3 ... k m m m m cách thực hiện.
Cho các tập 1 2 , ,..., n A A A đôi một rời nhau.
Khi đó:
1 2 1 2 ... ... . n n A A A A A A
Mở rộng: Một công việc được hoàn thành
bởi k hành động 1 2 3 , , ,..., k A A A A liên tiếp.
Nếu hành động 1A có 1 m cách thực hiện,
hành động 2 A có 2 m cách thực hiện,...,
hành động kA có k m cách thực hiện thì
công việc đó có 1 2 3 . . ... k m m m m cách hoàn
thành.
Cho các tập 1 2 , ,..., n A A A hữu hạn phần tử.
Khi đó:
1 2 1 2 ... . ... . n n A A A A A A
Quy ước: 0! 1.
! 1 ! . n n n
! 1 . 2 ... ! n p p n p
( với , , n p n p ).
! 1 . 2 ... ! n n p n p n n p
Số hoán vị lặp cấp n kiểu 1 2 , ,..., k n n n của k phần tử là:
1 2 1 2
! , ,..., . ! !... ! n k k
n P n n n n n n
Hoán vị vòng quanh
Cho tập A gồm n phần tử. Mỗi cách sắp xếp n phần tử
của tập A thành một dãy kín được gọi là một hoán vị vòng
quanh của n phần tử.
Số hoán vị vòng quanh của n phần tử là:
1 !. n Q n
3. Chỉnh hợp
Định nghĩa
Cho tập hợp A gồm n phần tử. Mỗi cách sắp xếp k phần
tử của 1 A k n theo một thứ tự được gọi là một chỉnh
hợp chập k của n phần tử của tập A .
Số chỉnh hợp chập k của n phần tử:
! 1 2 ... 1 .!
k n n A n n n n k n k
Chỉnh hợp lặp
Cho tập A gồm n phần tử. Một dãy gồm k phần tử của
A , trong đó mỗi phần tử có thể được lặp lại nhiều lần,
được sắp xếp theo một thứ tự nhất định được gọi là một
chỉnh hợp lặp chập k của n phần tử của tập .A
Số chỉnh hợp lặp chập k của n phần tử: k k n A n .
4. Tổ hợp
Định nghĩa
Cho tập A gồm n phần tử. Mỗi tập con gồm
1 k k n phần tử của A được gọi là một tổ hợp chập k
của n phần tử.
Số tổ hợp chập k của n phần tử:
! . ! ! !
k k n n A n C k k n k
Tính chất
0 1; n n n C C ; k n k n n C C
(với , , n p n p ).
Công thức này đúng cho trường hợp
0 k hoặc . k n
Khi k n thì !. n n n A P n
Quy ước: 0 1 n C
Phân biệt chỉnh hợp và tổ …
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.