Bài giảng Ngữ văn 9 bài 27 Ôn tập phần tiếng Việt

TaiLieu.VN

* Ki m tra bài cũ: ể

Hãy khoanh tròn vào ch cái đ u dòng tr l i đúng ữ ầ ảờ 1. Dòng nào nêu đúng đi u ki n s d ng hàm ý? ề ệ ử ụ A. Ng i nghe,(ng i đ c) không c n hi u n i dung hàm ý ườ ườ ọ ầ ể ộ B. Ng i nói (ng i vi t) bi t cách đ a hàm ý vào câu nói ườ ườ ế ế ư C. Ng i nói (ng i vi t) có ý th c s d ng hàm ý và ườ ườ ế ứ ử ụ ng i nghe (ng i đ c)có năng l c gi i đoán hàm ý ườ ườ ọ ự ả

2. Câu nào có hàm ý? A. C u n u canh m n quá ậ ấ ặ B. C u thích ăn m n nên cho nhi u mu i quá ậ ặ ề ố C. Hình nh mu i r thì ph i ư ố ẻ ả

TaiLieu.VN

,

I. Lí thuy t: ế 1. Khái ni m: ệ a. Nghĩa t ng minh: ườ Là ph n thông báo đ c di n đ t tr c ti p b ng t ng trong câu ầ ượ ễ ạ ự ế ằ ừ ữ b. Hàm ý: Là ph n thông báo tuy không đ c di n đ t tr c ti p b ng t ng ầ ượ ễ ạ ự ế ằ ừ ữ trong câu nh ng có th suy ra t nh ng t ng y ư ể ừ ữ ừ ữấ 2. Ví d : ụ * N c nh ai n u ướ ư ấ Ch t c cá c ế ả ờ Cua ngoi lên bờ M em xu ng c y ẹ ố ấ (Tr n Đăng Khoa, ầ H t g o làng ta ạ ạ ) * - Bài t p này khó quá ậ * - Có thánh m i gi i đ c bài t p này ớ ả ượ ậ * M nó đâm n i gi n qu đũa b p d a đánh, nó ph i g i nh ng l i ẹ ổ ậ ơ ế ọ ả ọ ư ạ nói tr ng: ổ - Vô ăn c m! ơ Anh Sáu v n ng i im, gi v không nghe, ch nó g i “Ba vô ăn ẫ ồ ả ờ ờ ọ c m”. Con bé c đ ng trong b p nói v ng ra: ơ ứ ứ ế ọ - C m chín r i! ơ ồ Anh cũng không quay l i ạ (Nguy n Quang Sáng, ễ Chi c l c ngà ế ượ )

TaiLieu.VN

.

* Đ c đo n trích sau đ hi u đi u ki n s d ng hàm ý. ọ ạ ể ể ề ệ ử ụ Ch D u v a nói v a m u: ị ậ ừ ừ ế - Thôi u không ăn, đ ph n cho con. ể ầ Con ch đ c ăn nhà b a này ỉ ượ ở ữ n a thôi ữ . U không mu n ăn tranh c a con. Con c ăn th t no, không ố ủ ứ ậ ph i nh ng nh n cho u. ả ườ ị Cái Tí ch a hi u h t ý câu nói c a m , nó xám m t l i và h i b ng ư ể ế ủ ẹ ặ ạ ỏ ằ gi ng ọ lu ng cu ng: ố ố - V y thì b a sau con ăn đâu? ậ ữ ở Đi m thêm m t “giây” n c n , ch D u ngó con b ng cách xót xa: ể ộ ứ ở ị ậ ằ - Con s ăn nhà c Ngh thôn Đoài ẽ ở ụ ị . Cái Tí nghe nói gi y n y, gi ng nh sét đánh bên tai, nó li ng c khoai ả ả ố ư ệ ủ vào r và òa lên khóc: ổ - U bán con th t đ y ? Con van u, con l y u, con còn bé b ng, u đ ng ậ ấ ư ạ ỏ ừ đem bán con đi, t i nghi p. U đ cho con nhà ch i v i em con. ộ ệ ể ở ơ ớ (Ngô T t T , ấ ốT t đèn ắ )

3. Đi u ki n s d ng hàm ý ề ệ ử ụ

TaiLieu.VN

.

Câu h i ỏ

1. Nêu hàm ý c a nh ng câu ủ ữ in đ m. Vì sao ch D u ậ ị ậ không dám nói th ng v i ẳ ớ con mà ph i dùng hàm ý? ả 2. Hàm ý trong câu nói nào c a ch D u rõ h n? Vì sao ủ ị ậ ơ ch D u ph i nói rõ h n nh ị ậ ả ơ ư v y? Chi ti t nào trong đo n ậ ế ạ trích cho th y cái Tí đã hi u ấ ể hàm ý trong câu nói c a ủ m ? ẹ

Tr l i ảờ 1. Câu nói th nh t c a ch D u ứ ấ ủ ị ậ có hàm ý là “Sau b a ăn này con ữ không còn đ c nhà v i th y ượ ở ớ ầ m và các em n a. M đã bán ẹ ữ ẹ con”. Câu nói th hai c a ch ứ ủ ị D u có hàm ý là “M đã bán con ậ ẹ cho nhà c Ngh thôn Đoài” ụ ị Đây là đi u đau lòng nên ch D u ề ị ậ tránh nói th ng ra. ẳ 2. Hàm ý trong câu nói th hai ứ c a ch D u rõ h n (vì cái Tí ủ ị ậ ơ không hi u đ c hàm ý trong ể ượ câu nói th nh t c a ch D u). ứ ấ ủ ị ậ S “gi y n y” và câu nói trong ự ả ả ti ng khóc c a cái Tí “U bán con ế ủ th t đ y ?” cho th y Cái Tí đã ậ ấ ư ấ hi u ý m . ể ẹ