CHINH PHỤ NGÂM KHÚC (nguyên Hán văn) - ĐẶNG TRẦN CÔN & ĐOÀN THỊ ĐIỂM (1950)

CHINH PHỤ NGÂM KHÚC (nguyên Hán văn) - ĐẶNG TRẦN CÔN & ĐOÀN THỊ ĐIỂM (1950)

Chia sẻ: Facebook X Telegram Email
Báo tài liệu không phù hợp
Nước ta dùng chữ Hán mà bồi bổ quốc văn, ngày xưa theo lẽ tự-nhiên, mà ngày nay lại cần phải học. Ở chương trình học khóa bộ Quốc gia giáo-dục cũng đã có dự trù đến. Trải xem những bản tản văn, vận văn chữ Hán đã diễn ra Quốc văn, không bản nào hay bằng “Chinh phụ ngâm” và “Tỳ bà hành”. Tỳ-bà hành theo lối phiên dịch dịch từng câu, Chinh phụ ngâm theo lối dịch thuật hoặc từng câu, hoặc thêm, bớt. Hai lối dịch ấy, lối dịch thuật có dễ hơn lối phiên dịch, nhưng cũng tất phải có khẩu tài và thiên phận cao mới làm nên, mà lối dịch thuật gồm có phiên dịch ở trong vậy.

Bản “Chinh phụ ngâm khúc” này nguyên Hán-văn của Đặng Trần Côn tiên sinh soạn, bà Đoàn Thị Điểm diễn Nôm, đã được đem vào hạng sách Giáo-khoa thư. Nay đã đem sách ấy ra dạy học, ắt phải có sự giải và thích tất cả nghĩa lý và tinh thần Hán-Việt cho tường tận và phân minh; lại phải chỉ dẫn lối dụng tự, áp vận, và diễn ca cho rành, thì mới mong có ích cho học giả. Trái lại những bản “Chinh phụ ngâm”dạy ở các trường ngày nay đã không chú trọng đến các yếu tố kể trên, thành ra phần nghĩa lý chữ Hán đã mơ hồ mà phần ấy của chữ Việt cũng khiếm khuyết thì sao gọi bồi bổ quốc văn, giảng cầu Hán học. Bởi các lẽ trên đây mà tôi đã lưu tâm từ lâu, mới dẫn giải và chú thích tập “Chinh phụ ngâm” này, chuyên dùng để bổ khuyết cho những điều hiện khuyết; và mong những bậc quang minh quân tử trong làng văn vòn có góp thêm phần chỉ giáo.

Xem trước nội dung

cắm-xúc làm bài # Chính-phụ ngắm », theo thể thơ
xưa ( Cồ-nhạc phủ) từ-điệu thanh-tao và phiêu-dật
làm-ly, đem đưa ông Ngòô 1hì Sĩ xem. Ông Sĩ đọc
xong rất thán-phục mà nói rằng : « Như bài này thì
đã áp-đảo được lão Ngô này rồi ». Sau tiên-sinh lại
đưa cho bà Đoàn thị Điềm xem, bà khen hay và
đem điễn nôm điệu song-thất lục-bát, lại đưa tiên-
sinh xem, tiên-sinh rất kinh tài miệng gấm lòng
thêu của bà, chịu tôn bà làm bậc sư-bá. è
~ Bài «Chinh-phụ ngâm » truyền- tụng khấp
trong nước, lan đến bén Tàu, cũng phải khen tài
thanh-nghệ-luật # # f‡ của tiên-sinh. Quả thật
như vậy, thơ tiên-sinh cÔ thề, cận-thể đã học đúng
và đủ các phép, cho nên thi-phái đời Hậu Lê nhờ
tiên-sinh điu-đắt mà chấn-hưng nhiền,
Về sau tiên-sinh làm chức Huấn-đạo rồi lần
hồi thăng đến chức Ngự-sử Đài. Tính tiên-sinh rất
khoảng-dật, thích ngao-du với trăng gió rượu trà ¡
ngoài bài « Chinh-phụ ngâm » còn lắm bài thơ phú
khác, như đề « Tiêu tương bát cảnh » (§ 49 2 # )
« !rương Hàn tư thuần lư » (/R ‡À ®: 5 #3)
# Trương Lương bố y » (2 À # # ) « Khấu môn
thanh » (* #3 #) v. v...
TIỀU-SỬ BÀ ĐOÀN THỊ DIÊM
Bà Điềm nguyên họ 2oàn , lấy chồng họ
Nguyễn, lại theo họ chồng thưởng gọi là Nguyễn
thị Điềm # Á #, (người làng Hiếu-phạm, huyện
Văn-giang, tỉnh Bắc-ninh, em gái ông Giám-sinh
(tiến-sĩ) Đoản Luân # %) biệt-hiệu là Hồng Hà
nữ-sĩ ‡z + +, sinh về đầu thế-kỷ XVIII đời Lê.
Tư-chất bà rất thông-minh, từ năm lên sáu tuôi đã
học dến Sử-ký,
Một hôm, ông Luân lấy chữ Sử-ký Hán Cao-tồ
ra cho bả một cầu nguyên-vấn : « Bạch xà đương
đạo, Quí bạt kiếm nhi trắm chỉ @ t # sš, $ 4 #
s $ÿ = » (Con rắn trắng đóa đường, ông Quí rút
gươm mà chém đấy ). Bà liền lấy một cầu nguyên-
văn ở Sử-ký, điền ông Vũ đời thuấu mà đối rằng :
«Hoàng long phụ châu, Vũ ngưỡng thiên nhi thần
viết X §, § #, ý % X ís % ø » (Con rồng vàng
đội chiếc thuyền, óng Vũ trông trời mà than rằng).
Đối như vậy mỗi chữ xứng nhau, lại dùng cả
chữ ở nguyên-văn Sử-ký, .

Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.