Vở thực hành Toán 5 Tập hai

Giải Bài 4 trang 43 Vở thực hành Toán 5

Luyện tập chung (Tiết 2)   Đã kiểm chéo

Đề bài

Nam có hai hình lập phương cạnh 4 cm. Bạn ấy đặt hai hình cạnh nhau để tạo thành một hình hộp chữ nhật. Mai nói rằng: "Diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật gấp 2 lần diện tích toàn phần của hình lập phương". Hỏi Mai nhận xét như vậy có đúng không? Vì sao?

Lời giải

Bước 1. Tính diện tích toàn phần của một hình lập phương cạnh 4 cm.

Diện tích toàn phần của hình lập phương bằng diện tích 6 mặt:

$$S_{lp} = 4 \times 4 \times 6 = 96 \ (\text{cm}^2)$$

Bước 2. Xác định kích thước hình hộp chữ nhật.

Đặt hai hình lập phương cạnh 4 cm cạnh nhau, ta được hình hộp chữ nhật có:
- Chiều dài: $4 + 4 = 8$ (cm)
- Chiều rộng: $4$ cm
- Chiều cao: $4$ cm

Bước 3. Tính diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật.

Diện tích xung quanh:

$$S_{xq} = (8 + 4) \times 2 \times 4 = 96 \ (\text{cm}^2)$$

Diện tích hai đáy:

$$S_{2\,đáy} = 8 \times 4 \times 2 = 64 \ (\text{cm}^2)$$

Diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật:

$$S_{tp} = 96 + 64 = 160 \ (\text{cm}^2)$$

Bước 4. Nhận xét.

Nếu đúng như Mai nói thì diện tích toàn phần hình hộp chữ nhật phải là $96 \times 2 = 192 \ (\text{cm}^2)$.

Nhưng thực tế diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật chỉ là $160 \ \text{cm}^2$, vì khi ghép hai hình lập phương lại thì có hai mặt áp sát vào nhau bị che đi (mỗi mặt $4 \times 4 = 16 \ \text{cm}^2$), tức mất đi $16 \times 2 = 32 \ (\text{cm}^2)$: $192 - 32 = 160 \ (\text{cm}^2)$.

Vì $160 \ \text{cm}^2 \ne 192 \ \text{cm}^2$ nên nhận xét của Mai là SAI.

Đáp số

Mai nhận xét sai, vì diện tích toàn phần hình hộp chữ nhật là 160 cm² (không phải 192 cm² = 2 lần 96 cm²)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.