Giải Bài 5 trang 11 VBT Toán 4
Đề bài
Viết chữ số thích hợp vào ô trống.
Mô tả hình bằng lời
Phép nhân đặt tính dọc có các ô trống cần điền: thừa số thứ nhất là $8\,\square\,0\,\square$ (chữ số hàng nghìn là 8, hàng trăm là ô trống, hàng chục là 0, hàng đơn vị là ô trống), nhân với 7, tích là $\square\,\square\,9\,\square\,2$ (năm chữ số, trong đó chữ số hàng trăm là 9, hàng đơn vị là 2, các ô còn lại để trống).
Lời giải
Phân tích phép tính: Ta có phép nhân dọc
$$\begin{array}{r} 8\,\square\,0\,\square \\ \times \qquad 7 \\ \hline \square\,\square\,9\,\square\,2 \end{array}$$
Gọi thừa số thứ nhất là $\overline{8\,a\,0\,b}$ (với $a$ là chữ số hàng trăm, $b$ là chữ số hàng đơn vị).
Bước 1 — Tìm chữ số hàng đơn vị $b$: Nhân từ hàng đơn vị: $7 \times b$ phải cho kết quả có chữ số tận cùng là $2$. Thử các chữ số: $7 \times 6 = 42$ (tận cùng là $2$). Vậy $b = 6$ (viết $2$, nhớ $4$).
Bước 2 — Tìm chữ số hàng trăm $a$: Thừa số thứ nhất có dạng $\overline{8\,a\,0\,6}$, nên tích là
$$7 \times (8000 + 100\times a + 6) = 56042 + 700\times a.$$
Tích phải là số có $5$ chữ số dạng $\overline{\square\,\square\,9\,\square\,2}$, tức chữ số hàng trăm bằng $9$. Thử lần lượt thấy khi $a = 7$:
$$56042 + 700 \times 7 = 56042 + 4900 = 60942,$$
tích là $60942$ có chữ số hàng trăm là $9$ (đúng). Vậy $a = 7$.
Bước 3 — Điền và kết luận: Thừa số thứ nhất là $8706$, tích là $60942$:
$$\begin{array}{r} 8\,7\,0\,6 \\ \times \qquad 7 \\ \hline 6\,0\,9\,4\,2 \end{array}$$
Thử lại: $8706 \times 7 = 60942$. Tích có chữ số hàng trăm là $9$, hàng đơn vị là $2$ — đúng với đề bài.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.