Giải Bài 6 trang 75 VBT Tiếng Việt 5
Đề bài
Từ lạnh trong mỗi câu dưới đây được dùng với nghĩa gốc hay nghĩa chuyển? Đánh dấu ✓ vào ô thích hợp.
| Câu | Nghĩa gốc | Nghĩa chuyển |
| --- | --- | --- |
| a. Anh ấy là người có trái tim nóng và cái đầu lạnh. | ... | ... |
| b. Mùa đông nước Nga rất lạnh và thường có tuyết rơi. | ... | ... |
| c. Chứng kiến vụ tai nạn, ai nấy lạnh cả người. | ... | ... |
Bảng gồm 3 cột: Câu, Nghĩa gốc, Nghĩa chuyển; 3 dòng ứng với các câu a, b, c; cột Nghĩa gốc và Nghĩa chuyển để trống cho học sinh đánh dấu ✓.
Gợi ý trả lời
Cách làm: Nghĩa gốc của từ *lạnh* là chỉ nhiệt độ thấp, cảm giác lạnh do thời tiết, môi trường. Nghĩa chuyển là nghĩa được suy ra từ nghĩa gốc, dùng để chỉ thái độ, tình cảm, trạng thái tinh thần của con người.
a. Anh ấy là người có trái tim nóng và cái đầu lạnh.
- *lạnh* ở đây không chỉ nhiệt độ, mà chỉ sự bình tĩnh, tỉnh táo, sáng suốt khi suy nghĩ (cái đầu lạnh = lí trí, không bị cảm xúc chi phối).
- → Nghĩa chuyển ✓
b. Mùa đông nước Nga rất lạnh và thường có tuyết rơi.
- *lạnh* chỉ nhiệt độ thấp của thời tiết, khí hậu — đúng nghĩa gốc.
- → Nghĩa gốc ✓
c. Chứng kiến vụ tai nạn, ai nấy lạnh cả người.
- *lạnh* ở đây chỉ cảm giác sợ hãi, khiếp sợ, rùng mình khi chứng kiến cảnh tượng kinh hoàng, không phải do nhiệt độ.
- → Nghĩa chuyển ✓
Bảng kết quả:
| Câu | Nghĩa gốc | Nghĩa chuyển |
| --- | --- | --- |
| a | | ✓ |
| b | ✓ | |
| c | | ✓ |
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.