Giải Bài 4 trang 67 VBT Tiếng Việt 5

Gợi ý trả lời

Nhắc lại kiến thức: Các danh từ chỉ người trong gia đình (bà, cháu, em…) vốn là danh từ, nhưng khi nằm trong lời nói trực tiếp của nhân vật để tự xưng hoặc gọi người đang nói chuyện thì được dùng để xưng hô (thay cho đại từ); còn khi nằm trong lời người kể chuyện thì chỉ dùng để chỉ/gọi tên nhân vật.

a. Từ *bà* ở vị trí được dùng để xưng hô:

Trong đoạn văn, *bà* xuất hiện ở 4 vị trí: (1) "bà tôi trải một chiếc chiếu ngoài hiên", (2) "– Cháu ra đây với bà nào!", (3) "Bà hỏi:…", (4) "Bà ôm tôi vào lòng…".

Các vị trí (1), (3), (4) đều nằm trong lời người kể chuyện → chỉ dùng để chỉ nhân vật, không phải xưng hô.

Trả lời: Chỉ có từ *bà* ở vị trí (2) — trong câu nói trực tiếp của người bà *"Cháu ra đây với bà nào!"* — mới được dùng để xưng hô (bà tự xưng khi gọi cháu).

b. Danh từ khác cũng được dùng để xưng hô:

Danh từ cháu cũng được dùng để xưng hô: trong lời bà gọi cháu (*"…vậy cháu?"*) và trong lời cháu tự xưng với bà (*"Cháu cất đi…"*).

(Theo đáp án SGK, còn kể thêm *em*, *nó* trong lời cháu khi nhắc tới em Tâm — *"đưa cho em Tâm"*, *"cháu làm nó ngã"*; tuy nhiên đây là cách gọi người thứ ba, trường hợp xưng hô rõ và chuẩn nhất vẫn là *cháu*.)