Giải Bài 4 trang 120 VBT Tiếng Việt 5
Đề bài
Đọc câu chuyện Chú mèo con nói nhiều (SHS Tiếng Việt 5, tập một, trang 159) và thực hiện yêu cầu.
a. Ghi lại những từ ngữ dùng để xưng hô của mèo con.
| Mèo con | Với mèo mẹ | Với ngỗng | Với vịt | Với gà trống |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Tự chỉ mình | ... | ... | ... | ... |
| Chỉ người nghe | ... | ... | ... | ... |
b. Gạch dưới từ dùng để xưng hô trong câu dưới đây và cho biết từ đó chỉ ai.
Hôm nay, chúng ta đừng ra ngoài tìm thức ăn nữa.
Từ được gạch dưới trong câu trên chỉ ...
(văn bản: Chú mèo con nói nhiều (SHS Tiếng Việt 5, tập một, trang 159))
Bảng 5 cột × 3 hàng: cột đầu là 'Mèo con' với hai dòng 'Tự chỉ mình' và 'Chỉ người nghe'; bốn cột còn lại là 'Với mèo mẹ', 'Với ngỗng', 'Với vịt', 'Với gà trống', các ô để trống cần điền.
Gợi ý trả lời
a. Những từ ngữ dùng để xưng hô của mèo con
Khi trò chuyện, mèo con thay đổi cách xưng hô cho phù hợp với từng đối tượng. Dựa vào câu chuyện, ta điền bảng như sau:
| Mèo con | Với mèo mẹ | Với ngỗng | Với vịt | Với gà trống |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Tự chỉ mình | con | tôi | tôi | tôi |
| Chỉ người nghe | mẹ | bác (ngỗng) | anh (vịt) | anh (gà trống) |
- Với mèo mẹ (người thân, bề trên): mèo con tự xưng là *con* và gọi mẹ là *mẹ* → thể hiện sự gần gũi, kính trọng.
- Với ngỗng, vịt, gà trống (người ngoài): mèo con tự xưng là *tôi* và gọi theo thứ bậc (*bác*, *anh*) → thể hiện thái độ lịch sự, tôn trọng khi nói với người lớn tuổi hơn.
b. Gạch dưới từ dùng để xưng hô
Hôm nay, chúng ta đừng ra ngoài tìm thức ăn nữa.
- Từ được gạch dưới là chúng ta.
- Đây là đại từ dùng để xưng hô ở ngôi thứ nhất số nhiều (bao gồm cả người nói và người nghe).
→ Từ *chúng ta* trong câu trên chỉ cả mèo mẹ và mèo con (người nói và người nghe cùng được nói tới).
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.