Giải Bài 1 trang 100 VBT Tiếng Việt 5
Đề bài
Gạch dưới những từ ngữ được lặp lại trong mỗi câu thơ, đoạn văn ở cột A. Nối mỗi câu thơ, đoạn văn với ý nêu tác dụng của biện pháp điệp từ, điệp ngữ ở cột B.
Nối đoạn văn, đoạn thơ ở cột A với tác dụng của biện pháp điệp từ, điệp ngữ tương ứng ở cột B.
A
a. Ngủ yên, ngủ yên, cò ơi, chớ sợ
Cành có mềm mẹ đã sẵn tay nâng.
(Chế Lan Viên)
Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng
Nhị vàng, bông trắng, lá xanh
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.
(Ca dao)
Thoắt cái, lá vàng rơi trong khoảnh khắc mùa thu. Thoắt cái, trắng long lanh một cơn mưa tuyết trên những cành đào, lê, mận. Thoắt cái, gió xuân hây hẩy nồng nàn với những bông hoa lay ơn màu đen nhung hiếm quý.
(Nguyễn Phan Hách)
B
– Làm nổi bật các bộ phận của hoa sen, phần nào cũng đẹp đẽ, từ đó nhấn mạnh vẻ đẹp bình dị mà thanh cao của loài hoa này.
– Làm nổi bật sự thay đổi nhanh chóng của vạn vật.
– Lặp lại lời vỗ về của "cò mẹ", tạo nên âm hưởng của lời ru ngọt ngào, qua đó nhấn mạnh tình yêu thương của "cò mẹ" đối với con.
Bài tập nối gồm hai cột A và B (bảng nằm ở trang sau). Cột A là các câu thơ, đoạn văn; cột B là các ý nêu tác dụng của biện pháp điệp từ, điệp ngữ.
Gợi ý trả lời
a) Đoạn thơ của Chế Lan Viên:
*Ngủ yên, ngủ yên, cò ơi, chớ sợ*
*Cành có mềm mẹ đã sẵn tay nâng.*
- Từ ngữ được lặp lại (gạch dưới): "ngủ yên" (lặp lại 2 lần).
- Tác dụng: Lặp lại lời vỗ về của "cò mẹ", tạo nên âm hưởng của lời ru ngọt ngào, qua đó nhấn mạnh tình yêu thương của "cò mẹ" đối với con.
→ Nối a với ý thứ ba ở cột B.
b) Bài ca dao về hoa sen:
*Trong đầm gì đẹp bằng sen*
*__Lá xanh__ __bông trắng__ lại chen __nhị vàng__*
*__Nhị vàng__, __bông trắng__, __lá xanh__*
*Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.*
- Từ ngữ được lặp lại (gạch dưới): "lá xanh", "bông trắng", "nhị vàng" (lặp lại và đảo trật tự ở hai dòng thơ).
- Tác dụng: Làm nổi bật các bộ phận của hoa sen, phần nào cũng đẹp đẽ, từ đó nhấn mạnh vẻ đẹp bình dị mà thanh cao của loài hoa này.
→ Nối b với ý thứ nhất ở cột B.
c) Đoạn văn của Nguyễn Phan Hách:
*__Thoắt cái__, lá vàng rơi trong khoảnh khắc mùa thu. __Thoắt cái__, trắng long lanh một cơn mưa tuyết trên những cành đào, lê, mận. __Thoắt cái__, gió xuân hây hẩy nồng nàn với những bông hoa lay ơn màu đen nhung hiếm quý.*
- Từ ngữ được lặp lại (gạch dưới): "Thoắt cái" (lặp lại 3 lần, đứng đầu mỗi câu).
- Tác dụng: Làm nổi bật sự thay đổi nhanh chóng của vạn vật.
→ Nối c với ý thứ hai ở cột B.
Kết quả nối A – B:
- a → "Lặp lại lời vỗ về của 'cò mẹ', tạo nên âm hưởng của lời ru ngọt ngào..."
- b → "Làm nổi bật các bộ phận của hoa sen... nhấn mạnh vẻ đẹp bình dị mà thanh cao..."
- c → "Làm nổi bật sự thay đổi nhanh chóng của vạn vật."
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.