Giải Bài tập 1 trang 8 VBT Lịch sử và Địa lí 4
Đề bài
Dựa vào hình 1 trang 14 SGK, hãy:
– Kể tên các tỉnh hoặc thành phố tiếp giáp với địa phương em.
– Kể tên biển hoặc quốc gia tiếp giáp với địa phương em (nếu có).
Bản đồ hành chính Việt Nam năm 2025, tỉ lệ khoảng 1 : 100 km trên thước (các vạch 100 – 0 – 100 – 200 km), lưới kinh – vĩ tuyến từ 104°Đ đến 116°Đ và từ 4°B đến trên 23°B (có vẽ Chí tuyến Bắc). Bản đồ thể hiện lãnh thổ Việt Nam hình chữ S kéo dài theo hướng bắc – nam, với phần đất liền, các đảo và vùng biển.
Chú giải: ngôi sao đỏ là Thủ đô (Hà Nội); chữ in đứng là tên thành phố (ví dụ Đà Nẵng); chữ in nghiêng là tên tỉnh (ví dụ Nghệ An); nét đứt chấm nhỏ là địa giới hành chính tỉnh, thành phố; nét gạch dài – chấm là biên giới quốc gia; còn có kí hiệu sông, hồ, san hô. Viết tắt: S. = Sông, QĐ. = Quần đảo.
Các nước và vùng biển tiếp giáp đất liền Việt Nam:
- Phía bắc giáp Trung Quốc (đường biên giới quốc gia trên đất liền, các tỉnh biên giới phía bắc như Lai Châu, Lào Cai, Hà Giang/Tuyên Quang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh nằm sát đường biên này).
- Phía tây giáp Lào (biên giới dài, từ các tỉnh Điện Biên, Sơn La, Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị… tới khu vực Tây Nguyên) và giáp Cam-pu-chia ở phía tây nam (các tỉnh như Gia Lai, Đắk Lắk, Tây Ninh, Đồng Tháp, An Giang nằm sát biên giới).
- Phía đông và nam giáp Biển Đông. Trong Biển Đông có Vịnh Bắc Bộ (phía đông bắc, giáp Trung Quốc và đảo Hải Nam của Trung Quốc) và Vịnh Thái Lan (phía tây nam). Hai quần đảo lớn thuộc chủ quyền Việt Nam: QĐ. Hoàng Sa (thuộc TP. Đà Nẵng) và QĐ. Trường Sa (thuộc tỉnh Khánh Hoà). Một số đảo, hòn ghi trên bản đồ: đảo Bạch Long Vĩ, đảo Cồn Cỏ, đảo Lý Sơn, đảo Phú Quý, đảo Phú Quốc, QĐ. Thổ Chu, QĐ. Cô Tô, hòn Hải, mũi Cà Mau…
Các điểm cực và mốc địa lí giúp định vị: mũi Cà Mau ở cực nam phần đất liền; phần đất liền hẹp nhất ở miền Trung (khu vực Quảng Trị, Huế). Các quốc gia khác thể hiện quanh Biển Đông: Phi-líp-pin (đông), Ma-lai-xi-a và Bru-nây (đông nam), In-đô-nê-xi-a (nam), Thái Lan (tây).
Trên bản đồ ghi tên lần lượt từ bắc vào nam nhiều tỉnh, thành phố, ví dụ: Lai Châu, Điện Biên, Lào Cai, Sơn La, Tuyên Quang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Hà Nội, Phú Thọ, Hải Phòng, Hưng Yên, Ninh Bình, Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hoà, Lâm Đồng, Đồng Nai, Tây Ninh, TP. Hồ Chí Minh, Đồng Tháp, An Giang, Vĩnh Long, Cần Thơ, Cà Mau. Mỗi tỉnh, thành phố được tô một màu riêng và ngăn cách nhau bằng đường địa giới hành chính; học sinh dựa vào vị trí địa phương mình trên bản đồ để xác định các tỉnh, thành phố, biển hoặc quốc gia tiếp giáp.
Gợi ý trả lời
Hướng dẫn chung: Đây là bài tập mở, câu trả lời phụ thuộc vào địa phương (tỉnh/thành phố) nơi em đang sống. Em làm theo các bước sau:
Bước 1 — Tìm vị trí địa phương em trên bản đồ: Dựa vào hình 1 trang 14 SGK (Bản đồ hành chính Việt Nam), em tìm tên tỉnh/thành phố của mình.
Bước 2 — Xác định các tỉnh, thành phố tiếp giáp: Quan sát các đường địa giới hành chính (nét đứt chấm) bao quanh địa phương em; những tỉnh/thành phố có chung đường ranh giới đó chính là nơi tiếp giáp.
Bước 3 — Xác định biển hoặc quốc gia tiếp giáp: Nếu địa phương em nằm sát đường biên giới quốc gia (nét gạch dài – chấm) thì ghi tên nước láng giềng (Trung Quốc, Lào hoặc Cam-pu-chia). Nếu nằm ven biển thì ghi Biển Đông (có thể kèm Vịnh Bắc Bộ hoặc Vịnh Thái Lan).
---
a) Kể tên các tỉnh hoặc thành phố tiếp giáp với địa phương em:
Em ghi tên các tỉnh/thành phố có chung đường địa giới với địa phương mình.
*Ví dụ mẫu:* Nếu em sống ở Nghệ An, các tỉnh tiếp giáp là: Thanh Hoá (phía bắc), Hà Tĩnh (phía nam), và phía tây giáp nước Lào.
b) Kể tên biển hoặc quốc gia tiếp giáp với địa phương em (nếu có):
*Ví dụ mẫu (Nghệ An):* Phía tây giáp nước Lào; phía đông giáp Biển Đông (Vịnh Bắc Bộ).
*Lưu ý:* Nếu địa phương em nằm sâu trong đất liền, không giáp biển và không giáp nước nào, thì ghi: *"Địa phương em không tiếp giáp biển và không tiếp giáp quốc gia nào."*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.